Huyết áp ở người cao tuổi: Cách đo và chỉ số bình thường cần biết

Không ít người có quan niệm sai lệch rằng huyết áp cao là điều bình thường ở tuổi cao, hoặc chỉ cần một lần đo huyết áp là có thể khẳng định tình trạng sức khỏe. Tuy nhiên, để đánh giá huyết áp ở người cao tuổi, cần thực hiện nhiều lần đo và xem xét bối cảnh sức khỏe toàn diện của họ.

1. Huyết áp lý tưởng cho người cao tuổi

Huyết áp bao gồm hai chỉ số: huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương, được đo bằng mmHg. Theo khuyến nghị của Hội Tim mạch Châu Âu – ESC 2024, huyết áp tăng ở phòng khám được xác định khi đạt ≥140/90 mmHg, trong khi tại nhà, con số này thường thấp hơn, từ ≥135/85 mmHg, khi tính trung bình từ nhiều lần đo. Những Nguy Cơ Nghiêm Trọng Khi Sử Dụng Hoa Đu Đủ Đực Ngâm… Nhận Diện Nguy Cơ Bệnh Thận Mạn: Ai Dễ Bị Ảnh Hưởng? Đột Phá Y Khoa: Điều Trị Tràn Khí Màng Phổi Liên Quan Đến…

Người cao tuổi không cần phải đạt một chỉ số huyết áp cụ thể mà nên xem xét các yếu tố như tuổi tác, thể trạng, bệnh lý nền như bệnh tim mạch, bệnh thận, tiểu đường, hay nguy cơ ngã.

Thường xuyên, người cao tuổi gặp tình trạng huyết áp tâm thu tăng mà tâm trương không đổi, điều này thường gây ra do sự co cứng của động mạch theo tuổi tác.

Ngoài ra, huyết áp thấp cũng có thể gây ra vấn đề sức khỏe như chóng mặt, ngất xỉu hay mệt mỏi, do đó cần được theo dõi cẩn thận.

2. Diễn biến huyết áp qua các lần đo

Huyết áp là một thông số không ổn định, thay đổi theo thời điểm trong ngày và bị tác động bởi nhiều yếu tố như vận động, tâm trạng, tiêu thụ cà phê, thuốc lá, hay tình trạng sức khỏe nói chung.

Vì vậy, một lần đo huyết áp có thể không phản ánh chính xác tình hình của bệnh nhân. Người cao tuổi không nên lo lắng nếu một lần đo cho kết quả 150/90 mmHg, và cũng không nên chủ quan với một kết quả là 120/70 mmHg.

Điều quan trọng là theo dõi xu hướng huyết áp trong nhiều ngày.

3. Hướng dẫn đo huyết áp tại nhà chính xác

Để có kết quả đo huyết áp chính xác, bạn nên nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo, không vận động, hút thuốc, hoặc uống cà phê ngay trước đó. Người được đo cần ngồi thẳng lưng, hai chân đặt trên mặt đất và cánh tay để ngang mức tim. Trong quá trình đo, không nên nói chuyện.

Nên sử dụng máy đo huyết áp điện tử đã được chứng nhận, với vòng bít phù hợp với cánh tay. Mỗi lần đo nên thực hiện hai lần với khoảng cách 1 phút giữa các lần đo.

Để đánh giá huyết áp tại nhà, bạn nên đo ít nhất hai lần vào buổi sáng và buổi tối trong 3 ngày, tốt nhất là 7 ngày. Buổi sáng, hãy đo huyết áp trước khi ăn và uống thuốc, và buổi tối, đo trước khi đi ngủ. Bác sĩ có thể sử dụng giá trị trung bình để đưa ra quyết định.

4. Lưu ý về huyết áp tư thế cho người cao tuổi

Một vấn đề đáng lưu ý ở người cao tuổi là hiện tượng huyết áp giảm khi thay đổi tư thế, như từ ngồi hoặc nằm sang đứng. Điều này có thể dẫn đến chóng mặt, mất thăng bằng hoặc ngất xỉu.

Đối với những người thường xuyên cảm thấy chóng mặt khi đứng dậy, hoặc có tiền sử ngã, các bác sĩ có thể khuyên đo huyết áp ở cả tư thế nằm/ngồi và đứng.

5. Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Nếu huyết áp tại nhà trung bình luôn đạt ≥135/85 mmHg, người cao tuổi nên ghi lại nhật ký huyết áp và đến khám bác sĩ để được đánh giá. Không nên tự ý thay đổi thuốc một cách tùy tiện dựa trên một vài kết quả đo.

Cũng cần chú ý nếu huyết áp thấp kèm theo các triệu chứng như chóng mặt, ngất, hay yếu mệt. Trong trường hợp huyết áp tăng cao đột ngột và đi kèm triệu chứng nghiêm trọng như đau ngực hoặc khó thở, cần gọi cấp cứu ngay lập tức.

Tham khảo video hướng dẫn