Đào tạo thực hành y tế công cộng: chiến lược để đầu ra bền vững tại HUPH

Bước vào năm học 2026-2027 và đúng vào dịp kỷ niệm 25 năm thành lập, Trường Đại học Y tế công cộng (HUPH) đối diện với hai áp lực đồng thời: làm sao đảm bảo sinh viên ra trường có kỹ năng thực tế vững, và làm sao giữ được chất lượng khi nhu cầu nhân lực y tế ngày càng đa dạng. Những định hướng hiện tại của Nhà trường, do GS.TS Hoàng Văn Minh và ban lãnh đạo đề xuất, cho thấy một lộ trình rõ ràng hướng tới “thực hành có chất lượng” và “việc làm bền vững” cho người học.

Chuẩn hóa thực hành: quy trình, thời lượng và giám sát

Một trong những điểm nhấn của chiến lược là đặt chuẩn mực cho hoạt động thực hành: người học phải thực hành theo đúng quy trình, với đủ thời lượng và có hệ thống giám sát chặt chẽ. Nhà trường đã thiết kế các chương trình với tỷ trọng thực hành cao và lộ trình phát triển năng lực cụ thể, nhằm đảm bảo sinh viên đạt được năng lực nghề nghiệp theo yêu cầu của ngành tại Việt Nam, đồng thời tiệm cận chuẩn khu vực.

Việc chuẩn hóa không chỉ dừng ở giáo trình mà mở rộng tới quy trình vận hành phòng thực hành: an toàn lao động, quản lý vật tư, bảo trì thiết bị—tất cả đều được chuẩn hóa để tránh tình trạng thiết bị bị bỏ trống hoặc sử dụng không hiệu quả. Những nâng cấp về phòng máy tính và phần mềm phục vụ năng lực số cũng là phần quan trọng để sinh viên Khoa học dữ liệu sức khỏe có môi trường thực hành phù hợp.

Xây dựng mạng lưới thực tế: từ mô phỏng đến nghề nghiệp

HUPH tận dụng thế mạnh nội tại như Bệnh viện Đa khoa Phạm Ngọc Thạch và Trung tâm Xét nghiệm của Trường để tạo cầu nối giữa giảng đường và nơi làm việc thực tế. Lộ trình thực hành được thiết kế theo các tầng: mô phỏng có giám sát, thực hành tại cơ sở đối tác, đến thực tập nghề nghiệp dài hạn. Mạng lưới đối tác cũng mở rộng sang nhiều loại hình cơ sở y tế và tổ chức cả công lập và tư nhân như Bệnh viện Medlatec, Bệnh viện Vinmec và một số cơ sở bảo trợ xã hội.

Việc theo dõi và công khai chất lượng hợp tác, chẳng hạn chuyển trọng tâm từ số lượng bản ghi nhớ sang các chỉ số đầu ra định lượng (số vị trí thực hành có người hướng dẫn đạt chuẩn, số góp ý được tích hợp vào chương trình), giúp Nhà trường đảm bảo quan hệ đối tác thực sự tạo ra năng lực cho sinh viên. Trong bối cảnh quản lý và xếp hạng cơ sở khám, chữa bệnh có thể ảnh hưởng tới cơ hội thực hành cho sinh viên, thông tin về các đơn vị được công nhận xếp hạng I cũng là tài liệu tham khảo cần theo dõi: 4 cơ sở Sở Y tế Hải Phòng xếp hạng I.

Đội ngũ giảng dạy và hệ sinh thái học thuật

Chất lượng giảng dạy là nền tảng để chuyển hóa đầu vào thành năng lực đầu ra. Hiện tỷ lệ giảng viên có trình độ Tiến sĩ của trường xấp xỉ 50% trên tổng số giảng viên toàn thời gian, là cơ sở quan trọng để đẩy mạnh cả giảng dạy lẫn nghiên cứu. HUPH hướng đến hệ sinh thái học thuật bền vững bằng các biện pháp: tuyển chọn có trọng điểm ở ngành mũi nhọn, mời chuyên gia từ viện nghiên cứu và bệnh viện, thúc đẩy nhóm nghiên cứu chuyên sâu, và mở rộng hợp tác quốc tế.

Môi trường học thuật được coi trọng không chỉ vì thu hút nhân lực giỏi mà còn vì tạo điều kiện để giảng viên phát triển năng lực nghiên cứu, hướng dẫn sinh viên tham gia giải quyết các bài toán thực tiễn, từ đó hình thành tư duy phản biện và khả năng sáng tạo nghề nghiệp cho người học.

Chuẩn đầu ra và kỹ năng ứng dụng nghề

Thành công về việc làm của sinh viên là thước đo rõ ràng mà HUPH đặt ra: tỷ lệ có việc làm sau tốt nghiệp của nhà trường đạt trên 90%, phản ánh năng lực thích ứng của sinh viên với thị trường lao động. Để duy trì và nâng cao con số này, chương trình đào tạo được thiết kế dựa trên chuẩn năng lực nền tảng bao gồm chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp, an toàn người bệnh, tư duy khoa học và trách nhiệm xã hội.

Bên cạnh kiến thức chuyên sâu, chương trình tích hợp các kỹ năng mà nhà tuyển dụng hiện nay yêu cầu: quản lý chất lượng, kỹ năng giao tiếp và tư vấn, làm việc nhóm, ngoại ngữ, pháp luật y tế, năng lực số, phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo ở mức có trách nhiệm. Ở mỗi ngành, nội dung đào tạo được cá nhân hóa: ngành Kỹ thuật xét nghiệm chú trọng quản lý chất lượng và an toàn sinh học; ngành Dinh dưỡng tăng cường năng lực tư vấn lâm sàng và cộng đồng; ngành Y tế công cộng đào sâu dịch tễ học, phân tích dữ liệu y tế, quản lý chương trình và hoạch định chính sách.

Bối cảnh chính sách và rủi ro cần lưu ý

Quá trình hiện đại hóa đào tạo không tách rời bối cảnh pháp lý. Những sửa đổi luật y tế và đề xuất phân cấp quản lý có thể tác động tới thẩm quyền cấp phép, quản lý dược, thử nghiệm vắc xin và quy trình hành chính liên quan đến đào tạo và tuyển dụng nhân lực y tế. Việc theo dõi phân tích các điểm trọng tâm khi sửa luật giúp các trường chủ động điều chỉnh chiến lược: Sửa luật y tế: những điểm trọng tâm.

Ngoài ra, các dự thảo tìm cách phân cấp và cắt giảm thủ tục ảnh hưởng trực tiếp tới cách thức vận hành của cơ sở y tế, điều này cũng ảnh hưởng tới việc xây dựng mối quan hệ hợp tác thực hành giữa trường và đối tác. Do đó, cập nhật thông tin về phân cấp, sắp xếp bộ máy và thủ tục hành chính là một phần quan trọng trong hoạch định chiến lược đào tạo: Phân cấp và cắt giảm thủ tục.

Ba trụ cột chiến lược của Nhà trường

Để hệ thống hóa cam kết chất lượng, HUPH đưa ra ba trụ cột chiến lược:

• Ưu tiên chất lượng, minh bạch và quyền lợi người học — không đánh đổi chất lượng vì tăng quy mô.
• Liên kết chặt chẽ đào tạo với thực hành, nghiên cứu và nhu cầu thực tiễn của hệ thống y tế; lấy việc làm bền vững của sinh viên làm thước đo giá trị.
• Tăng cường trách nhiệm giải trình và công khai chất lượng, cải tiến dựa trên phản hồi khách quan từ người học, nhà tuyển dụng và cộng đồng.

Những điểm cần lưu ý cho người học và nhà tuyển dụng

Với tân sinh viên, lời nhắn của lãnh đạo trường là nghề y đòi hỏi kiên trì, tâm huyết và tinh thần tự học. Nhà trường cam kết tạo môi trường hỗ trợ, nhưng thành công còn phụ thuộc vào thái độ chủ động của người học.

Với nhà tuyển dụng, HUPH mong muốn các cơ sở hợp tác cùng chuyển đổi cách đánh giá: từ bằng cấp và số lượng hợp đồng sang chất lượng hướng dẫn thực hành và số liệu đầu ra rõ ràng. Việc này giúp sinh viên tiếp cận môi trường làm việc thực tế đa dạng và nâng cao khả năng thích ứng lâu dài.

Kết luận: hướng tới đầu ra có ý nghĩa và bền vững

Chiến lược của HUPH tập trung vào việc biến cam kết thành hoạt động cụ thể: chuẩn hóa phòng thực hành, đầu tư con người, mở rộng đối tác, cập nhật chương trình theo chuẩn năng lực và gắn đào tạo với nhu cầu thực tế. Điểm mấu chốt không chỉ là tỷ lệ việc làm, mà là sinh viên tốt nghiệp có năng lực nghề nghiệp, tinh thần chuyên môn và khả năng thích ứng để phát triển sự nghiệp lâu dài trong lĩnh vực y tế công cộng.

Nếu bạn quan tâm tới cách các mô hình liên kết Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp được triển khai trong đào tạo y tế, việc theo dõi diễn biến chính sách và các phân tích chuyên sâu sẽ giúp dự báo tác động đến nguồn nhân lực trong những năm tới.

Trường Đại học Y tế công cộng là nòng cốt trong chiến lược chuyển dịch y tế dự phòng

SKĐS – Phát biểu tại lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Trường Đại học Y tế công cộng, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức khẳng định đơn vị là nòng cốt trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thực hiện mục tiêu chiến lược chuyển dịch từ y tế điều trị sang y tế dự phòng.