Xây dựng hệ quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế: mục tiêu, hướng thực hiện và tác động tới sản xuất nội địa

Cuộc họp do Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì ngày 4/9 tại trụ sở Bộ đã tập trung rà soát dự thảo Đề án quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến 2035. Văn bản định hướng quản lý toàn diện từ khi một sản phẩm đủ điều kiện lưu hành cho tới khi thanh lý, với mục tiêu tạo dựng một hệ thống đồng bộ, minh bạch và có khả năng truy xuất nguồn gốc.

Tầm nhìn: đồng bộ dữ liệu và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng

Dự thảo đề án nhắm tới việc thiết lập một cơ sở dữ liệu thống nhất, dùng chung cho việc quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế, đồng thời thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong toàn hệ thống. Cốt lõi là quản lý suốt vòng đời thiết bị: nhập khẩu, phân phối, sử dụng, bảo trì, kiểm định và thu hồi khi cần thiết. Hệ thống được kỳ vọng không chỉ theo dõi lưu thông mà còn hỗ trợ dự báo nhu cầu, giám sát rủi ro và điều phối nguồn cung khi xảy ra gián đoạn.

Phạm vi điều chỉnh và các chủ thể liên quan

Đề án xác định nhóm đối tượng tham gia gồm cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở y tế, cơ quan bảo hiểm xã hội và tất cả tổ chức, cá nhân có liên quan đến chuỗi cung ứng thiết bị y tế. Mỗi chủ thể sẽ được phân định trách nhiệm theo chức năng, vai trò và phạm vi hoạt động theo pháp luật hiện hành để bảo đảm tính khả thi khi triển khai.

Mục tiêu năng lực: hướng tới ML3 và các tiêu chí ML4 của WHO

Theo nội dung trình bày trong dự thảo, mục tiêu dài hạn hướng tới đạt mức độ trưởng thành hệ thống quản lý chuỗi cung ứng cấp độ 3 (ML3) và phấn đấu hoàn thiện một số tiêu chí cấp độ 4 (ML4) theo bộ công cụ đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào năm 2035. Đây là tham vọng nhằm nâng cao tính đồng bộ, minh bạch và khả năng dự báo cho hệ thống chuỗi cung ứng trên quy mô quốc gia.

Những nhóm nhiệm vụ ưu tiên

Dự thảo nêu rõ các giải pháp cần thực hiện để đạt mục tiêu: hoàn thiện thể chế và cơ chế chính sách; đẩy mạnh chuyển đổi số và khả năng truy xuất nguồn gốc; bảo đảm nguồn cung an toàn, liên tục; tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm soát thị trường và quản lý giá; phát triển nguồn nhân lực chuyên môn; cùng với đó là tăng cường chỉ đạo, giám sát việc triển khai. Các ý kiến góp ý tại cuộc họp tập trung cụ thể hóa trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực cho từng nhiệm vụ để đảm bảo thực hiện hiệu quả.

Gợi ý triển khai kỹ thuật và quản trị

Để hệ thống hoạt động hiệu quả, dự thảo nhấn mạnh cần kết nối dữ liệu giữa các cơ sở y tế, cơ quan quản lý và cơ sở dữ liệu quốc gia trong phạm vi cần thiết, đồng thời giữ nguyên các quy định pháp luật chuyên ngành. Việc quy định rõ who-does-what (ai chịu trách nhiệm việc gì), kèm theo tiêu chí đánh giá thực hiện, sẽ giúp giám sát tiến độ và chất lượng triển khai.

Tập trung vào thiết bị thiết yếu và thiết bị nguy cơ cao

Đề án đặt ưu tiên bảo đảm cung ứng liên tục cho nhóm thiết bị y tế thiết yếu, thiết bị có nguy cơ cao, thiết bị cấy ghép, thiết bị duy trì sự sống và các thiết bị có giá trị lớn. Việc này nhằm vừa bảo đảm an toàn người bệnh, vừa giảm thiểu rủi ro về gián đoạn cung ứng gây ảnh hưởng tới dịch vụ y tế.

Tác động tới sản xuất trong nước và mô hình hợp tác công-tư

Một trong những định hướng được nhấn mạnh là thúc đẩy năng lực sản xuất thiết bị y tế nội địa và ưu tiên sử dụng sản phẩm của các nhà máy đang đầu tư tại Việt Nam. Cơ chế ưu đãi, cơ chế công khai chuỗi phân phối và thúc đẩy hợp tác đối tác công-tư được xem là công cụ để giảm khâu trung gian, nâng cao năng lực tự chủ và góp phần ổn định giá cả.

Trong bối cảnh này, việc phát triển nguồn nguyên liệu, nguồn lực sản xuất và chuỗi giá trị liên quan sẽ cần được tổ chức đồng bộ. Những bài học về phát triển nguồn dược liệu bản địa có thể là tham khảo hữu ích cho chiến lược phát triển ngành, như trong phân tích về phát triển dược liệu sạch và xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

Quản lý rủi ro, kiểm soát chất lượng và giá cả

Đề án đưa ra nhiệm vụ tăng cường hậu kiểm, kiểm soát thị trường nhằm phòng chống gian lận thương mại, thiết bị giả hoặc không rõ nguồn gốc. Việc quản lý giá thiết bị y tế cũng được chú trọng để giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh thông qua giảm các khâu trung gian không cần thiết, phù hợp với chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng.

Một nội dung cụ thể khác là hoàn thiện cơ chế truy xuất nguồn gốc nhằm giúp phát hiện sớm các lô hàng không đạt chuẩn và tổ chức thu hồi hiệu quả, giảm thiểu tác động đến người sử dụng.

Yêu cầu về tổ chức thực hiện và các nguyên tắc giám sát

Tại cuộc họp, các bên đã đề xuất làm rõ trách nhiệm của từng Bộ, ngành trong thực hiện Đề án và cụ thể hóa tiến độ, nguồn lực, kết quả đầu ra theo nguyên tắc minh bạch. Việc này nhằm tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, giúp theo dõi triển khai, đánh giá kết quả và điều chỉnh kịp thời trong quá trình thực hiện.

Những lưu ý về an toàn tại gia đình và cộng đồng

Bên cạnh những giải pháp ở cấp quản lý, an toàn sử dụng thiết bị và dụng cụ sắc nhọn trong gia đình, cơ sở y tế nhỏ cần được quan tâm. Các tài liệu thực tiễn về xử trí và bảo quản dụng cụ sắc nhọn, ví dụ tình huống tai nạn trẻ em do dụng cụ sắc nhọn, có thể giúp nâng cao nhận thức cộng đồng — tham khảo hướng dẫn trong bài viết về lưỡi câu móc vành tai trẻ 10 tháng để hiểu thêm về xử trí và phòng tránh các nguy cơ tương tự.

Kết luận: những điều cần nhớ khi triển khai Đề án

• Đề án đặt mục tiêu xây dựng hệ quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế hiện đại, minh bạch và có khả năng truy xuất nguồn gốc, hướng tới ML3/ML4 theo tiêu chí WHO.
• Thực hiện đòi hỏi đồng bộ chính sách, hạ tầng dữ liệu, nhân lực chuyên môn và cơ chế giám sát rõ ràng.
• Ưu tiên bảo đảm nguồn cung cho thiết bị thiết yếu và các thiết bị có nguy cơ cao, đồng thời khuyến khích sản xuất trong nước và hợp tác công-tư.

Nếu được triển khai đúng cách với phân công trách nhiệm rõ ràng, Đề án có thể góp phần nâng cao an toàn sinh mạng người bệnh, ổn định nguồn cung và giảm chi phí cho hệ thống y tế. Việc hoàn thiện dự thảo theo các góp ý để cụ thể hóa tiến độ, nguồn lực và kết quả thực hiện sẽ là bước then chốt trong giai đoạn tiếp theo.

Bộ Y tế thúc đẩy tiến độ hoàn thiện dự thảo Đề án Quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế

SKĐS – Việc xây dựng Đề án “Quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2035” có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ đối với công tác quản lý nhà nước về thiết bị y tế mà còn đối với chất lượng khám chữa bệnh, an ninh y tế và hiệu quả sử dụng nguồn lực

FAQ — Những câu hỏi thường gặp

Đề án quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế điều chỉnh những nội dung nào?

Đề án bao gồm quản lý toàn bộ vòng đời thiết bị: từ lưu hành, nhập khẩu, phân phối, mua sắm, sử dụng, bảo hành, kiểm định, thu hồi đến thanh lý, cùng việc kết nối dữ liệu để truy xuất nguồn gốc.

Mục tiêu cụ thể về năng lực hệ thống tới 2035 là gì?

Dự thảo hướng tới đạt mức độ trưởng thành cấp độ 3 (ML3) và một số tiêu chí cấp độ 4 (ML4) theo công cụ đánh giá của WHO.

Ai sẽ chịu trách nhiệm triển khai các nhiệm vụ trong Đề án?

Các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị y tế, cơ quan bảo hiểm xã hội và tất cả đơn vị, cá nhân tham gia chuỗi cung ứng sẽ có trách nhiệm được phân định theo chức năng và phạm vi pháp luật.

Để tham khảo các mô hình đưa dịch vụ y tế tiếp cận cộng đồng và nhóm yếu thế, có thể xem bài về khám sức khỏe miễn phí Buôn Ma Thuột, nơi triển khai khám ngoài điểm cố định và hỗ trợ tại nhà cho những người cần.