Tô Lâm tại Nga: Định hình lộ trình hợp tác chiến lược đa chiều

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên bang Nga (từ ngày 7-9/9), theo lời mời của Tổng thống Vladimir Putin, không chỉ là một chuỗi hoạt động ngoại giao song phương mà còn được kỳ vọng tạo động lực mới cho các lĩnh vực hợp tác trọng yếu.

Với vị thế là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của người đứng đầu Đảng, Nhà nước kể từ năm 1991, chuyến công du diễn ra ngay sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng và bầu cử Quốc hội khóa XVI. Các mục tiêu được nêu ra xoay quanh việc củng cố lòng tin chính trị, mở rộng hợp tác kinh tế và huy động nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển trong nước.

Vì sao chuyến thăm có ý nghĩa chiến lược?

Quan hệ Việt Nam-Liên bang Nga được mô tả là Đối tác Chiến lược toàn diện và đã được vun đắp trong nhiều thập niên. Lãnh đạo ngoại giao Việt Nam nhấn mạnh chuyến thăm nhằm khẳng định sự nhất quán trong chính sách đối ngoại, đồng thời tận dụng thời điểm để kết nối, đẩy mạnh hợp tác trên nhiều kênh: Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội và giao lưu nhân dân.

Những nội dung trọng tâm được dự kiến bàn thảo bao gồm việc nâng cấp hợp tác trong các lĩnh vực truyền thống như năng lượng và dầu khí, đồng thời mở rộng sang hạ tầng, thương mại-đầu tư, hàng không, công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Đây là một bước nhằm chuyển mối quan hệ truyền thống thành động lực thực chất phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.

Các trụ cột hợp tác sẽ được thúc đẩy

Một số hướng hợp tác được đề cập rõ ràng trong chương trình làm việc là:

• Hợp tác năng lượng và dầu khí, bao gồm cả các dự án lớn mang tính chiến lược.
• Kết nối hạ tầng và giao thông: hàng không, hàng hải, tiềm năng liên kết đường sắt.
• Khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo; kết hợp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ chuyển đổi số và sản xuất công nghệ cao.
• Giao lưu văn hóa, giáo dục: mở rộng trao đổi sinh viên, giảng viên, thúc đẩy hợp tác văn hóa và du lịch.

Trong bối cảnh tìm kiếm nguồn lực quốc tế cho phát triển, việc thiết kế các chương trình hợp tác khoa học công nghệ đa phương là một hướng được quan tâm; bên cạnh các đối tác truyền thống, các sáng kiến quốc tế về công nghệ chiến lược cũng là lĩnh vực cần được cân nhắc, ví dụ các mô hình hợp tác chuyên sâu như Hợp tác không gian Việt Nam-Pháp có thể là một tham chiếu trong việc thiết lập hợp tác công nghệ cao.

Thương mại, du lịch và những con số đáng lưu ý

Quan hệ kinh tế giữa hai bên đang phục hồi và có những bước tiến rõ rệt. Theo báo cáo, kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD; 7 tháng đầu năm 2026 đạt 3,24 tỷ USD. Những con số này phản ánh nỗ lực tái khởi động giao thương sau giai đoạn suy giảm và cho thấy đà hồi phục tích cực.

Mảng du lịch là một điểm sáng. Lượng khách du lịch Nga đến Việt Nam năm 2025 đạt trên 690.000 lượt; 7 tháng đầu năm 2026 đã đạt trên 863.000 lượt, tăng 174% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn gấp đôi so với mức trước đại dịch. Số du khách Việt sang Nga cũng ghi nhận tăng trưởng: 6 tháng đầu năm 2026 tăng 21,4%.

Sự phục hồi du lịch được củng cố bằng các hoạt động văn hóa và giao lưu nhân dân, tiêu biểu là Lễ hội Văn hóa Việt Nam được tổ chức tại Quảng trường Đỏ tháng 7/2025 thu hút hơn 1 triệu khách tham quan, tạo hiệu ứng tích cực cho nhận diện văn hóa và thu hút du lịch.

Hạ tầng kết nối: bước chuyển từ lời hứa sang dự án

Một trong những biểu hiện thực tế của mở cửa kết nối là việc mở đường bay trực tiếp. Ngày 17/06/2026, tại Kazan, Thủ tướng Lê Minh Hưng chứng kiến Lễ công bố mở 3 đường bay mới của Vietjet: Đà Nẵng–Moskva, Nha Trang–Kazan và Nha Trang–Novosibirsk. Các đường bay này không chỉ rút ngắn hành trình mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, du lịch và giao lưu doanh nghiệp.

Con người và văn hóa: yếu tố nền tảng

Song song với hợp tác kinh tế, phần giữa xã hội và con người được nhìn nhận là yếu tố quyết định để giữ mối quan hệ bền vững. Đề xuất thúc đẩy giảng dạy tiếng hai nước, tăng trao đổi sinh viên, nghệ sĩ, vận động viên, và phát huy vai trò cộng đồng người Việt tại Nga đều nằm trong chương trình hành động nhằm làm sâu sắc hơn mối quan hệ nhân dân.

Tăng cường hợp tác giáo dục góp phần đào tạo nguồn nhân lực phục vụ mục tiêu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo — một trụ cột được nhắc đến nhiều lần trong thảo luận giữa lãnh đạo hai bên.

Rủi ro, tính liên ngành và chuẩn bị ứng phó

Khi thúc đẩy hợp tác kinh tế và hạ tầng, điều quan trọng là phải lường trước các rủi ro có tính xuyên ngành: biến động khí hậu, an ninh năng lượng, và an ninh mạng trong bối cảnh chuyển đổi số. Việc kết nối sâu hơn giữa hai nền kinh tế cần đi kèm kế hoạch ứng phó để giảm tổn thương cho hệ thống hạ tầng và sản xuất.

Liên quan tới rủi ro thời tiết cực đoan, độc giả được khuyến nghị theo dõi thông tin cảnh báo thời tiết để chủ động ứng phó với mưa dông và lốc xoáy; các hướng dẫn cụ thể về vùng và mốc thời gian có thể thấy trong bài Mưa dông kéo dài ở nhiều vùng.

Trong ngắn hạn và trung hạn, biến đổi chu kỳ khí hậu như El Nino có thể liên quan tới năng suất nông nghiệp và nhu cầu năng lượng, nên các hợp tác quốc tế về công nghệ ứng phó và quản lý rủi ro cũng được xem là ưu tiên. Với các kịch bản El Nino được thảo luận gần đây, việc chuẩn bị sẵn sàng cho vùng dễ tổn thương cần được xếp vào kế hoạch hợp tác song phương và trong nước (Siêu El Nino 2026-2027).

Nền tảng mới để phát triển hợp tác thương mại và đầu tư Việt Nam-Liên bang Nga

Theo Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko, chuyến thăm cấp Nhà nước sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Nga tạo động lực mới cho hợp tác song phương giữa hai nước.

Kỳ vọng thực tế và bước tiếp theo

Chuyến thăm sẽ được đánh giá qua khả năng chuyển các cam kết chính trị thành văn bản hợp tác, thỏa thuận cụ thể và tiến trình triển khai dự án. Điều cần theo dõi sau chuyến thăm là các cơ chế phối hợp triển khai, thời hạn thực hiện và nguồn lực được huy động cho từng lĩnh vực ưu tiên.

Những kết quả khả thi, nếu được thực thi bài bản, có thể thúc đẩy tăng trưởng thương mại, mở rộng kết nối du lịch, và gia tăng trao đổi nhân lực chất lượng cao — tất cả đều góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Chuyến thăm diễn ra trong thời gian nào?

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Liên bang Nga diễn ra từ ngày 7 đến 9/9.

Đây có phải là chuyến thăm đầu tiên kể từ khi nào?

Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam tới Liên bang Nga kể từ năm 1991.

Thương mại giữa hai nước hiện ở mức nào?

Theo số liệu được nêu, kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD; 7 tháng đầu năm 2026 đạt 3,24 tỷ USD.

Du lịch hai chiều có phục hồi không?

Có. Khách du lịch Nga đến Việt Nam năm 2025 đạt trên 690.000 lượt; 7 tháng đầu năm 2026 đạt trên 863.000 lượt (tăng 174% so với cùng kỳ năm trước). Khách Việt đi Nga trong 6 tháng đầu năm 2026 tăng 21,4%.

Kết luận: ghi nhớ điều gì sau chuyến thăm?

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có thể được nhìn nhận như một bước đi nhằm chuyển từ quan hệ truyền thống sang những hợp tác thực chất, liên ngành và hướng tới tương lai: năng lượng, hạ tầng, công nghệ và con người. Đo lường hiệu quả sẽ dựa trên khả năng hiện thực hóa thỏa thuận, tiến độ các dự án và mức độ gắn kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý hai bên.

Độc giả quan tâm tới các khía cạnh cụ thể như dự báo thời tiết ảnh hưởng tới hoạt động kinh tế hay kịch bản khí hậu trong những năm tới có thể tham khảo các chuyên đề liên quan để hiểu bối cảnh rủi ro và cơ hội.