Khám Phá Cách Metformin Tác Động Đến Não Bộ Trong Điều Trị Đái Tháo Đường

Trong suốt hơn 60 năm qua, metformin đã được coi là một trong những loại thuốc ưu việt nhất trong việc điều trị đái tháo đường loại 2. Sự phổ biến của nó đến từ hiệu quả, chi phí hợp lý và tính an toàn đã được khẳng định qua nghiên cứu thực tiễn.

Trước đây, các chuyên gia y tế đều cho rằng tác động của metformin chủ yếu diễn ra tại các cơ quan ngoại vi, cụ thể là làm giảm sản xuất glucose tại gan bằng cách kích hoạt enzyme AMPK và cải thiện khả năng hấp thụ glucose ở ruột. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây đã thay đổi hoàn toàn quan điểm này, cho thấy não bộ cũng đóng vai trò quan trọng trong cơ chế tác động của loại thuốc này. Những Trường Hợp Bắt Buộc Phải Có Bảo Hiểm Xe Máy Theo Qu… Khởi Tố Giám Đốc Công Ty Karaoke: Vụ Việc Gây Chấn Động T… Cuộc Điều Tra Về Hồ Văn Khoa và Những Hệ Lụy Từ Livestrea…

Nhóm nghiên cứu do Đại học Y khoa Baylor dẫn đầu đã phát hiện rằng vùng hạ đồi trong não, nơi chứa các tế bào thần kinh đặc biệt có tên gọi steroidogenic factor 1 (SF1), là trung tâm điều khiển chính giúp metformin thực hiện tác dụng giảm đường huyết. Khi metformin được đưa vào cơ thể với liều lượng điều trị thông thường, nó sẽ ức chế hoạt động của protein Rap1 trong các tế bào thần kinh này, dẫn đến việc kích hoạt các tín hiệu thần kinh tới các cơ quan khác, từ đó giúp hạ đường huyết hiệu quả hơn.

Để củng cố cho kết luận này, các nhà khoa học đã thực hiện nhiều thí nghiệm trên chuột. Kết quả cho thấy những con chuột có đột biến gen làm mất protein Rap1 hoặc có thể duy trì hoạt động của Rap1 không phản ứng với metformin ở liều thấp. Dù chúng có thể phản ứng với các loại thuốc điều trị khác như rosiglitazone và insulin, metformin lại không có tác dụng đối với chúng.

Đáng chú ý, khi metformin được đưa trực tiếp vào não của chuột với liều lượng rất nhỏ, mức đường huyết của chúng đã giảm mạnh, cho thấy hệ thần kinh trung ương cực kỳ nhạy cảm với loại thuốc này. Điều thú vị là liều lượng cần thiết để giảm đường huyết qua đường tiêm hoặc uống gấp hàng nghìn lần so với khi đưa trực tiếp vào não.

Nghiên cứu cũng làm sáng tỏ sự khác biệt giữa liều lượng điều trị thông thường và liều lượng thử nghiệm cao. Tại liều điều trị, metformin chủ yếu tác động qua con đường thần kinh Rap1, trong khi liều cao thì bắt đầu kích hoạt các cơ chế ngoại vi mà không cần đến sự điều khiển của não bộ. Sự phát hiện này giải thích vì sao trước đây nhiều nghiên cứu đã bỏ qua vai trò của não trong quá trình tác động của metformin.

Phát hiện mới không chỉ giải thích cơ chế hoạt động của metformin mà còn mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu y học. Xác định được trục tín hiệu Rap1 trong não có thể giúp các nhà khoa học phát triển các loại thuốc mới, có tác dụng trực tiếp lên hệ thần kinh, từ đó kiểm soát bệnh đái tháo đường hiệu quả hơn và giảm thiểu tác dụng phụ trên đường tiêu hóa cho bệnh nhân.

Thuốc đái tháo đường có thể dùng trị béo phì ở thanh thiếu niên

SKĐS – FDA mới đây đã phê duyệt loại thuốc đái tháo đường wegovy (semaglutide) để điều trị bệnh béo phì ở thanh thiếu niên từ 12 -17 tuổi. Được biết loại thuốc này đã được sử dụng hiệu quả trên người trưởng thành mắc bệnh béo phì.