Chẩn Đoán Sớm Ung Thư Phổi: Tại Sao Là Điều Cần Thiết?

Để giải quyết những thách thức to lớn trong việc điều trị ung thư phổi, việc nâng cao nhận thức cũng như thực hiện những bước tiến quan trọng trong chẩn đoán sớm là vấn đề thiết yếu. Mới đây, các chuyên gia đã có những chia sẻ quan trọng về tình trạng này trong phiên chuyên đề tại Hội nghị khoa học toàn quốc năm 2026 diễn ra vào ngày 28/8, với chủ đề “Nghiên cứu và ứng dụng trong y học” do Tổng hội Y học Việt Nam và Bộ Y tế phối hợp tổ chức.

Tại phiên họp, các chuyên gia đã trình bày những tiến bộ trong việc chẩn đoán và phương pháp điều trị ung thư phổi. Họ cũng đã nhấn mạnh sự cần thiết phải áp dụng y học chính xác để điều chỉnh sự can thiệp chữa trị theo từng đặc điểm bệnh lý của từng bệnh nhân. Câu Chuyện Cảnh Giác: Bé Trai 15 Tháng Tuổi Nuốt Phải Nam… Đảm Bảo Công Tác Cấp Cứu Trong Ngày Quốc Khánh 2/9 Câu Chuyện Cảnh Giác Về Dị Vật Đường Thở: Biến Chứng Từ M…

Hút Thuốc: Nguyên Nhân Chính Gây Ung Thư Phổi

Ung thư phổi hiện đang là một trong những thách thức lớn nhất về sức khỏe toàn cầu với khoảng 2,5 triệu ca mắc mới được ghi nhận mỗi năm. Đây là loại ung thư phổ biến thứ hai và cũng là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư. Đáng buồn thay, phần lớn bệnh nhân được phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn.

Trong một cuộc thảo luận, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Thái Hòa, Trưởng Khoa Nội 2, Bệnh viện K cho biết ung thư phổi đang tạo ra một gánh nặng không nhỏ cho ngành y tế tại Việt Nam.

Dựa trên thông tin từ GLOBOCAN 2024, ung thư phổi đứng ở vị trí thứ hai về tỷ lệ mắc và đứng đầu về tỷ lệ tử vong tại Việt Nam, với số ca mắc và tử vong vẫn có xu hướng gia tăng.

Đối với độ tuổi mắc bệnh, con số trung bình là 64 tuổi (dao động từ 24 đến 97), trong đó tỷ lệ nam mắc bệnh cao hơn nữ. Hút thuốc lá là yếu tố chính gây ra bệnh ở nam giới. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, số trường hợp bệnh nhân nữ và người không hút thuốc cũng đang có xu hướng gia tăng.

Đối với những người không hút thuốc, ung thư phổi có thể được liên kết với nhiều yếu tố nguy cơ khác nhau như tiếp xúc với khói thuốc thụ động, làm việc trong môi trường ô nhiễm hóa chất độc hại, ô nhiễm không khí do bụi mịn PM2.5, khí thải từ xe cộ, và di truyền. Ngoài ra, người có tiền sử mắc các bệnh phổi mạn tính như viêm phổi, lao phổi cũng có nguy cơ gia tăng mắc bệnh.

Đáng chú ý, khoảng 70-80% bệnh nhân ung thư phổi tại Việt Nam được chẩn đoán ở giai đoạn III hoặc IV, dẫn đến giảm khả năng điều trị triệt để và làm gia tăng chi phí y tế cho cả bệnh nhân và gia đình. Bệnh nhân thường mắc những bệnh đồng mắc như tim mạch, bệnh liên quan đến chuyển hóa và hô hấp.

Các chuyên gia đã phân loại ung thư phổi thành hai nhóm chính: ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không tế bào nhỏ, trong đó ung thư không tế bào nhỏ chiếm khoảng 85% tổng số ca.

Tại Sao Cần Phát Hiện Sớm Ung Thư Phổi?

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát hiện sớm bệnh ung thư phổi là yếu tố quyết định cho khả năng điều trị hiệu quả. Để tối ưu hóa kết quả chữa trị, bệnh nhân cần được chẩn đoán chính xác và áp dụng phương pháp điều trị thích hợp với đặc điểm bệnh lý của họ.

Tầm soát ung thư với mục tiêu phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có thể nâng cao tỷ lệ chữa khỏi. PGS Hoà đã dẫn chứng rằng nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tử vong do ung thư phổi giảm đến 20% ở nhóm bệnh nhân được tầm soát bằng CT liều thấp so với những bệnh nhân chỉ được chụp X-quang ngực.

Tỷ lệ phát hiện dương tính trong nhóm được sàng lọc bằng CT cũng cao gấp ba lần so với nhóm chụp X-quang. Theo khuyến nghị của USPSTF vào năm 2013, những người trong nhóm nguy cơ cao cần được sàng lọc ung thư phổi bằng CT liều thấp, đặc biệt là những người từ 55 đến 80 tuổi, có tiền sử hút thuốc trên 30 năm và đã bỏ thuốc dưới 15 năm.

Theo BS.CKII Nguyễn Thị Bích Phượng từ Khoa Nội 1, Bệnh viện K, những năm gần đây, điều trị ung thư phổi đã có nhiều tiến bộ đáng kể. Đối với những bệnh nhân ở giai đoạn sớm, liệu pháp miễn dịch với pembrolizumab đã mang lại cơ hội cải thiện kết quả cho bệnh nhân phù hợp. Đối với những trường hợp giai đoạn tiến triển hoặc di căn, các liệu pháp nhắm trúng đích, như lorlatinib cho bệnh nhân ALK dương tính và các liệu pháp điều trị đích EGFR đã giúp kéo dài thời gian kiểm soát bệnh.

Đáng chú ý, trong điều trị ung thư phổi không tế bào nhỏ có đột biến EGFR, phác đồ amivantamab kết hợp với carboplatin và pemetrexed không chỉ là lựa chọn đầu tay cho bệnh nhân có đột biến chèn exon 20 mà còn là giải pháp mới cho bệnh nhân với đột biến EGFR Ex19del hoặc L858R sau khi đã điều trị với EGFR-TKI.

Dữ liệu từ nghiên cứu CROWN cho thấy khoảng 55% bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ với đột biến ALK được điều trị bằng lorlatinib không tiến triển bệnh sau hơn 7 năm theo dõi.

Các chuyên gia khuyến nghị cần đẩy mạnh hoạt động sàng lọc cho nhóm nguy cơ cao, tăng cường khả năng xét nghiệm sinh học phân tử và mở rộng khả năng tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến để nhiều bệnh nhân có thể hưởng lợi từ những thành tựu mới trong y học hiện đại.

Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe

SKĐS – Khói thuốc lá chứa khoảng 7.000 chất hóa học, trong đó có 69 chất gây ung thư, dẫn đến nhiều bệnh lý như ung thư, bệnh tim mạch, bệnh về hô hấp và các vấn đề sức khỏe sinh sản.