Doanh Nghiệp Việt Nam Và Xu Hướng Chuyển Đổi Xanh Qua Mô Hình ESG

Chuyển Đổi Xanh: Vai Trò Của Mô Hình ESG Trong Doanh Nghiệp

Vào ngày 14 tháng 8, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức một buổi tọa đàm mang tên “Chuyển Đổi Xanh Qua Mô Hình ESG Trong Doanh Nghiệp”. Đây là một phần của Diễn đàn Năng suất Chất lượng Quốc gia 2026. Mô hình ESG, viết tắt cho Environmental, Social, and Governance (Môi trường, Xã hội và Quản trị), là công cụ dùng để đánh giá tính bền vững và trách nhiệm của một doanh nghiệp thông qua ba trụ cột chính.

Ông Trần Hậu Ngọc, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng Quốc gia, nhấn mạnh rằng năng suất và phát triển bền vững ngày càng trở nên liên kết chặt chẽ trong quá trình phát triển doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, việc thúc đẩy năng suất xanh và áp dụng ESG đang thu hút sự chú ý từ cộng đồng quốc tế cũng như các doanh nghiệp tại Việt Nam. Diều Gắn Đèn Gây Rối Tại Sân Bay Tân Sơn Nhất: Ba Người B… Người Đàn Ông Bị Phạt 10 Triệu Đồng Vì Đăng Video Sai Sự… Hà Tĩnh Tăng Cường Đấu Tranh Chống Hàng Giả Trong Ngành Y Tế

Mô hình ESG không đơn thuần chỉ là báo cáo hay công bố thông tin. Điều quan trọng hơn là làm sao để tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào các hoạt động quản lý và thực tiễn cụ thể trong doanh nghiệp, từ đó tăng cường hiệu quả hoạt động, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và hướng tới phát triển bền vững.

Ngày nay, khái niệm ESG và chuyển đổi xanh không chỉ ảnh hưởng đến các tập đoàn đa quốc gia. Các yêu cầu từ thị trường quốc tế, nhà đầu tư, và chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng tác động mạnh mẽ đến doanh nghiệp ở mọi quy mô.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là những doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng quốc tế, xu hướng này không chỉ đặt ra những thách thức mới mà còn mở ra những cơ hội quan trọng.

Để đáp ứng các yêu cầu phát triển bền vững, doanh nghiệp cần đầu tư nguồn lực, nâng cao năng lực và điều chỉnh phương thức quản lý. Tuy nhiên, những thay đổi này có thể giúp doanh nghiệp sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm thiểu lãng phí và tăng cường năng lực cạnh tranh trong tương lai.

Để ESG trở thành một phần quan trọng của chiến lược doanh nghiệp, nó không nên chỉ được coi là yêu cầu báo cáo hay tuân thủ. ESG cần phải được tích hợp vào quy trình nâng cao năng suất và mang lại kết quả thực tế cho hoạt động sản xuất và kinh doanh của doanh nghiệp.

Ông Ngọc kỳ vọng rằng các đại biểu tham dự sẽ không chỉ nhận được thông tin mới về các xu hướng và yêu cầu quốc tế mà còn có thể hình thành các ý tưởng, giải pháp thực tiễn và lập kế hoạch hành động phù hợp với doanh nghiệp của mình.

Khái niệm ESG bắt đầu xuất hiện từ đầu những năm 2000, gắn liền với sự phát triển của các phong trào đầu tư có trách nhiệm và bền vững. Năm 2004, Liên Hợp Quốc đã công bố báo cáo “Who Cares Wins” do Kofi Annan khởi xướng, kêu gọi việc kết hợp các yếu tố ESG vào hoạt động đầu tư. Bản báo cáo này đã hình thành cơ sở cho ESG trở thành tiêu chuẩn đánh giá quan trọng.

Tiếp theo, vào năm 2006, Liên Hợp Quốc đã giới thiệu nguyên tắc PRI (Principles for Responsible Investment), thúc đẩy ESG trở thành tiêu chuẩn quốc tế cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp nhằm đảm bảo phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội. ESG đã trở thành một yếu tố cốt lõi để duy trì sự phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu.

Động Lực Từ Mô Hình ESG Để Nâng Cao Năng Suất Doanh Nghiệp

Tại hội thảo, PGS. TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế Tuần hoàn (ICED), Đại học Quốc gia TP.HCM, nhấn mạnh rằng doanh nghiệp cần xem ESG không phải chỉ là chi phí tuân thủ mà còn là động lực nâng cao năng suất và đầu tư xanh.

Hiện tại, việc thực hiện ESG tại doanh nghiệp Việt Nam đang gặp phải bốn rào cản chính. Theo số liệu từ PwC Vietnam, khoảng 32% hội đồng quản trị các doanh nghiệp không tham gia vào sáng kiến ESG, trong khi chỉ có 13% thể hiện tính lãnh đạo tích cực và chiến lược.

Khoảng cách về năng lực là một trở ngại lớn, khi 61% doanh nghiệp chưa cam kết thực hiện ESG cho biết rằng thiếu kiến thức là rào cản chính. Thêm vào đó, mặc dù 82% các công ty đã thu thập dữ liệu ESG, chỉ khoảng một phần mười áp dụng các công cụ phân tích nhằm chuyển đổi dữ liệu thành nhận định chiến lược có giá trị.

PGS. TS Nguyễn Hồng Quân cũng nhấn mạnh rằng kinh tế tuần hoàn chính là cơ chế giúp biến các nguyên tắc ESG theo IWA 48:2024 thành hành động có thể đo lường. Việt Nam đã có một khung chính sách với Quyết định 222/QĐ-TTg và khung kỹ thuật toàn cầu IWA 48; bước tiếp theo là chuyển đổi các khung này thành hành động cụ thể trong doanh nghiệp.

Bà Đào Thị Thanh Ngân, Trưởng ban Xây dựng phát triển chiến lược của Công ty CP Nhựa Thiếu niên Tiền Phong chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn tại doanh nghiệp. Bà cho biết, doanh nghiệp xác định chuyển đổi số và chuyển đổi xanh là “giấy thông hành” để tăng năng suất mà không gây hại cho môi trường.

Trong năm 2024, tổng lượng phát thải của doanh nghiệp đạt 257.601,54 tấn CO₂e, trong đó Scope 3 chiếm 86,55%, cho thấy phát thải gián tiếp trong chuỗi cung ứng là điểm cần chú ý và việc giảm khí carbon cần phối hợp toàn bộ chuỗi cung ứng. Về mặt năng lượng, doanh nghiệp đã tiết kiệm 487.464 kWh trong năm 2024; nước làm mát tại các nhà máy tiêu thụ cao được tuần hoàn 100%. Cùng năm, doanh nghiệp đã tái chế 4.968,54 tấn nhựa phế phẩm, tương ứng với 3,75% sản lượng mà doanh nghiệp đưa trở lại sản xuất.

Trong quản lý chuỗi cung ứng, tỷ lệ mua hàng theo tiêu chuẩn ESG hiện chỉ đạt 14,49%, với mục tiêu đạt 40% vào năm 2030. Lộ trình từ 2026 đến 2030 đặt ra các mục tiêu như 5% sử dụng điện mặt trời và 20% điện tái tạo, với mục tiêu tiết kiệm 600.000 kWh vào năm 2026 và hướng tới Net-Zero vào năm 2030.

Chia sẻ về kinh nghiệm quốc tế trong việc triển khai ESG để thúc đẩy năng suất xanh, bà Yulia Dobrolyubova, Chuyên gia APO, Trưởng bộ phận Phát triển bền vững doanh nghiệp, cho biết rằng yêu cầu đối với doanh nghiệp đang chuyển từ việc tuân thủ đơn thuần sang việc quản trị rủi ro, tận dụng cơ hội và tạo ra giá trị. Càng ngày, các bên liên quan yêu cầu doanh nghiệp minh bạch hơn trong việc thực hiện và công bố ESG.

Có khoảng 96% trong số 250 doanh nghiệp lớn nhất thế giới đã thực hiện báo cáo phát triển bền vững; 93% nhà đầu tư vốn cổ phần tư nhân cho rằng việc tập trung vào ESG sẽ tạo ra cơ hội đầu tư đáng kể.

Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) xuất khẩu sang EU, khuyến nghị là nên bắt đầu bằng việc đánh giá mức độ trưởng thành của mình, đối chiếu hoạt động hiện tại với một khung quốc tế đã được công nhận; tận dụng các chứng nhận như ISO 9001, ISO 14001; và ưu tiên các vấn đề ESG mà khách hàng và các bên liên quan quan tâm, đồng thời tính toán chi phí cho các hoạt động ESG trong kế hoạch đầu tư.

Khi ESG được tích hợp vào việc nâng cao hiệu quả hoạt động, việc đổi mới mô hình kinh doanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và khả năng quản trị hiện có, mô hình ESG có thể trở thành một phần quan trọng trong tăng cường năng suất, thay vì chỉ là một gánh nặng về tuân thủ độc lập.

Triển khai bệnh án điện tử hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh ngành y tế

SKĐS – Ứng dụng hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) là một trong những giải pháp đột phá nhất để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh trong ngành y tế, tác động trực tiếp đến cả 3 trụ cột bền vững: Môi trường, Kinh tế và Xã hội.