Đổi mới quản lý an toàn thực phẩm: Hướng tới hiệu quả bền vững

Trong bối cảnh hiện nay, việc quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam đang đứng trước những thách thức lớn. Bộ Y tế đã tổ chức cuộc họp vào ngày 31/7 để đánh giá và hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, với mục đích xây dựng một khung pháp lý toàn diện nhằm nâng cao chất lượng và an toàn thực phẩm trên toàn quốc.

Cuộc họp này, do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên chủ trì, có sự tham gia của nhiều lãnh đạo bộ ngành và các tổ chức quốc tế. Mục tiêu là xây dựng một dự thảo luật mới không chỉ bao quát mà còn đáp ứng được thực tiễn quản lý an toàn thực phẩm trong bối cảnh hiện đại.

Trong cuộc họp, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên đã thông báo rằng Bộ Y tế đã ghi nhận và tổng hợp đầy đủ các ý kiến đóng góp từ các bộ ngành liên quan, nhằm hoàn thiện dự thảo luật trước khi trình lên các cấp có thẩm quyền. Dự thảo mới dự kiến sẽ bao gồm 8 chương và 71 điều, nhưng vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến để hoàn thiện.

Dự thảo luật này tập trung vào bốn nhóm chính sách then chốt với mục tiêu cải cách toàn diện công tác quản lý an toàn thực phẩm. Thứ nhất, quản lý an toàn thực phẩm phải được thực hiện dựa trên việc kiểm soát nguy cơ dọc theo toàn bộ chuỗi cung ứng, thay vì quản lý từng công đoạn như trước. Cách tiếp cận này giúp kiểm soát rủi ro từ sản xuất cho đến tiêu dùng.

Thứ hai, phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra thực phẩm cũng sẽ được cải cách, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, cùng với việc cắt giảm các thủ tục hành chính không cần thiết và tăng cường phân cấp quản lý.

Nhóm chính sách thứ ba sẽ tập trung vào việc tăng cường chuyển đổi số trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, với mong muốn xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quốc gia liên thông giữa các bộ ngành và địa phương.

Cuối cùng, nhóm chính sách thứ tư sẽ nâng cao hiệu quả quản lý đối với thức ăn đường phố và dịch vụ cung cấp suất ăn tập thể, phản ánh nhu cầu thực tiễn khi các mô hình kinh doanh thực phẩm ngày càng đa dạng.

Trong cuộc họp, nhiều đại diện từ các tổ chức quốc tế như Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), đã đưa ra những đánh giá tích cực về định hướng sửa đổi của dự thảo, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ các bên liên quan.

Theo TS. Dược sĩ Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo là việc ứng dụng phương thức hậu kiểm thông minh. Cơ quan quản lý sẽ dựa vào dữ liệu số để phân tích và dự đoán nguy cơ, từ đó có thể ngăn ngừa sự cố xảy ra, thay vì chỉ xử lý khi đã có sự cố.

Hệ thống hậu kiểm này bao gồm nhiều hình thức như kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất, với quy định rõ ràng về nội dung và phương thức thực hiện.

Dữ liệu sẽ trở thành công cụ đắc lực trong việc xác định những nhóm sản phẩm và khu vực có nguy cơ cao, từ đó tập trung nguồn lực cho các hoạt động kiểm tra, thay vì kiểm tra một cách đại trà như trước đây.

Tại hội thảo, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh, đã nhấn mạnh cần có một cơ quan quản lý đầu mối thống nhất để áp dụng hiệu quả phương thức quản lý an toàn thực phẩm từ trung ương đến địa phương. Bà cho rằng sự không nhất quán giữa các cơ quan có thể dẫn đến các vấn đề trong thực thi.

Bà cũng nhấn mạnh rằng, nếu coi hậu kiểm là quan trọng hơn tiền kiểm, dự thảo luật này cần có những quy định đủ mạnh để tăng cường hoạt động hậu kiểm, đồng thời giảm thiểu các bước không cần thiết ở giai đoạn tiền kiểm.

Đại diện Sở Y tế Hà Nội cũng đồng tình với việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, và nhấn mạnh rằng cần có trách nhiệm rõ ràng trong công tác này nhằm đảm bảo hiệu quả giám sát sau khi cấp phép.

Trong khi đó, tại điểm cầu Cần Thơ, đại diện Sở Y tế Cần Thơ đã chỉ ra rằng dự thảo cần làm rõ hơn trách nhiệm pháp lý trong chuỗi sản xuất và kinh doanh thực phẩm, từ đó đảm bảo quyền lợi cho người tiêu dùng.

Tổng thể, dự thảo Luật An toàn thực phẩm được kỳ vọng sẽ góp phần tạo nên một khung pháp lý hiệu quả cho việc quản lý an toàn thực phẩm tại Việt Nam, giúp nâng cao sức khỏe cộng đồng và đảm bảo an toàn thực phẩm cho người dân.

Bên cạnh đó, để tìm hiểu thêm về các sự kiện liên quan đến sức khỏe, bạn có thể tham khảo thông tin về Tuần lễ Nuôi con bằng sữa mẹ năm 2026 cũng như di sản của Giáo sư Vũ Văn Đính, những đóng góp quan trọng trong lĩnh vực y tế Việt Nam.