Iran Tận Dụng UAV Để Phát Hiện và Tấn Công F-15E Mỹ: Điều Gì Đang Diễn Ra?

Cuộc đối đầu giữa Iran và Mỹ trong không phận ngày càng trở nên căng thẳng, đặc biệt khi một số nguồn tin gần đây đưa ra khả năng rằng Iran đã sử dụng mạng lưới máy bay không người lái (UAV) để theo dõi và dẫn đường cho tên lửa nhằm vào chiếc F-15E của Không quân Mỹ. Điều này không chỉ mở ra một khía cạnh mới trong chiến thuật quân sự của Iran mà còn là một thách thức lớn với lực lượng không quân hiện đại.

Theo thông tin từ New York Times, một quan chức cấp cao của quân đội Mỹ đã tiết lộ rằng UAV của Iran có thể đã đóng vai trò quan trọng trong việc xác định vị trí và theo dõi chiếc F-15E. Những chiếc UAV này đã thu thập thông tin về tốc độ bay và hướng di chuyển của máy bay Mỹ, giúp chỉ huy Iran thực hiện cuộc tấn công.

Đặc biệt, mô tả từ một phi công F-15E cho thấy trước khi có sự cố, anh ta đã nhìn thấy những UAV có hình dạng giống như “sứa” trên bầu trời. Điều này càng làm gia tăng nghi vấn về vai trò của các UAV trong việc dẫn đường cho tên lửa. Phi công nhận thấy những UAV này di chuyển khéo léo, như thể chúng đang hoạt động theo đội hình thống nhất, phản ánh khả năng phối hợp tốt giữa các phương tiện này.

Tuy nhiên, không có đủ bằng chứng để khẳng định chính xác nhóm UAV này đã phát hiện chiếc F-15E. Các nguồn tin cho biết phi công có thể đã bị chấn động sau tình huống khẩn cấp, dẫn đến việc những gì anh quan sát được không hoàn toàn chính xác. Có khả năng rằng “đàn UAV sứa” và mạng lưới UAV đã phát hiện chiếc F-15E là hai hệ thống khác nhau.

Ngay cả khi không có công nghệ điều khiển bầy đàn phức tạp, Iran vẫn có thể triển khai nhiều UAV với cảm biến để tạo thành mạng lưới giám sát hiệu quả. Một UAV bình thường có thể cung cấp thông tin về tốc độ, độ cao và hướng bay của một máy bay khác. Sự kết hợp của nhiều UAV cùng hoạt động sẽ tạo nên một mạng lưới cảm biến rộng lớn, giúp phát hiện và theo dõi các máy bay của đối phương.

Mô hình giám sát này rất cần thiết khi các hệ thống phòng không truyền thống của Iran đã bị thiệt hại nặng nề do những cuộc tấn công gần đây. Những radar và cảm biến mặt đất đắt đỏ, dễ bị phát hiện có thể bị tiêu diệt, còn UAV thì lại tương đối nhỏ gọn, giá thành thấp và dễ thay thế, vẫn có thể hoạt động trong các điều kiện khó khăn.

Tính hiệu quả của một mạng lưới UAV như vậy có thể không đạt được như các hệ thống radar hiện đại, bởi việc xác định vị trí máy bay còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, như vị trí của UAV và điều kiện thời tiết. Để có thể xây dựng một hệ thống tự động hóa có khả năng theo dõi và truyền dữ liệu một cách hiệu quả, Iran sẽ cần một mạng lưới chỉ huy và kiểm soát tinh vi hơn.

UAV có thể được trang bị các thiết bị cảm biến tiên tiến để phát hiện radar và tín hiệu từ máy bay đối phương. Nếu nhiều UAV cùng hoạt động trong một không gian rộng lớn, chúng có thể giúp xác định được vị trí máy bay Mỹ và Israel, đặc biệt là khi phối hợp với các chiến thuật khác, như sử dụng mồi nhử để kích thích máy bay đối phương mở radar, từ đó lộ vị trí.

Đáng chú ý, các quan chức quân đội Mỹ đã chỉ ra rằng chiến thuật của Iran có thể được ảnh hưởng bởi các kinh nghiệm từ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Ví dụ, Ukraine đã chứng minh rằng UAV giá rẻ có thể đảm nhận nhiều vai trò quan trọng, không chỉ đơn thuần là mang vũ khí. Chúng có thể trinh sát, phát hiện hoạt động của đối phương và cung cấp dữ liệu cần thiết để hỗ trợ các loại vũ khí lớn hơn.

Iran có thể học hỏi từ những thành công này, đặc biệt khi đối mặt với sự hiện diện mành mẽ của máy bay Mỹ và Israel trong khu vực. Việc khai thác UAV nhỏ để theo dõi và hỗ trợ quá trình đánh chặn có thể giúp Iran nâng cao năng lực phòng không một cách không đối xứng.

Nếu thông tin về việc UAV Iran đã phát hiện F-15E được xác nhận, thì có thể kịch bản xảy ra là những UAV này đã xác định được hướng di chuyển của máy bay và gửi dữ liệu cho các lực lượng mặt đất. Từ đó, các đơn vị phòng không có thể nhanh chóng bố trí vũ khí tại vị trí thích hợp và chuẩn bị khai hỏa.

Tên lửa được cho là đã bắn hạ F-15E là loại vũ khí có giá thành thấp, dễ kiếm và có thể được Iran triển khai ở nhiều khu vực mà quân Mỹ và Israel thường hoạt động. Đây là một loại vũ khí có khả năng tấn công bất ngờ, đặc biệt trong bối cảnh mạng lưới phòng không truyền thống của Iran đã bị yếu đi.

Có một chi tiết khác đáng chú ý là hệ thống cảnh báo trên chiếc F-15E. Những thông tin từ New York Times cho thấy hệ thống đối phó của máy bay chỉ cung cấp khoảng một nửa giây cảnh báo trước khi tên lửa tấn công. Điều này vẫn còn nhiều tranh cãi vì F-15E không được trang bị hệ thống cảnh báo tiếp cận tên lửa (MAWS) chuyên dùng để phát hiện các mối đe dọa từ tín hiệu hồng ngoại.

Sự kiện chiếc F-15E bị bắn hạ đã dẫn đến một chiến dịch tìm kiếm quy mô lớn nhằm đưa phi công còn mất tích trở về. Hàng trăm lính, nhiều máy bay và các hoạt động nghi binh đã được huy động trên nhiều khu vực của Iran, trong khi Mỹ cũng đã mất thêm một máy bay A-10 và một máy bay vận tải MC-130J trong quá trình này.

Hiện tại, các thông tin vẫn chưa đủ để xác định chính xác loại cảm biến mà UAV Iran sử dụng, cũng như cách thức dữ liệu được truyền về chỉ huy. Cũng chưa thể xác nhận liệu nhóm UAV có hình dạng như “sứa” mà phi công đã thấy có liên quan trực tiếp đến việc phát hiện chiếc F-15E hay không.

Bí ẩn đàn UAV giống sứa xuất hiện trước khoảnh khắc F-15 Mỹ rơi xuống Iran

SKĐS – Vụ việc chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ bị bắn rơi trên không phận Iran hồi tháng 4, vẫn là một trong những sự kiện bí ẩn.