Tại Sao Nhà Nước Có Thể Chi Đến 300 Triệu Đồng/Tháng Cho Một Nhà Khoa Học?

Quy Tắc Chi Trả Lên Đến 300 Triệu Đồng/Tháng

Thông tư số 49/2026/TT-BKHCN, ban hành ngày 1/8/2026 bởi Bộ Khoa học và Công nghệ, đã thiết lập một cơ chế tài chính hoàn toàn mới cho các nhiệm vụ nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ chiến lược. Điều đặc biệt ở đây là mức thù lao cho các nhà khoa học sẽ được xác định dựa trên vị trí, trách nhiệm và kết quả công việc, thay vì áp dụng một mức giá cố định như trước đây.

Ông Đào Ngọc Chiến, Giám đốc Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia, đã chia sẻ rằng mức thù lao 300 triệu đồng/tháng là kết quả của việc tham khảo các tiêu chuẩn quốc tế và có những điều chỉnh hợp lý. Cụ thể, mức thu nhập này ban đầu được dựa trên mức sống ở Singapore và được điều chỉnh để tương thích với tình hình kinh tế của Việt Nam. Khám Phá Tình Hình Giao Thông Ngày Đầu Kỳ Nghỉ Quốc Khánh… Thời Tiết Miền Trung: Nắng Nóng Sẽ Tạm Thời Lắng Xuống Khám Phá Cách Chăm Sóc Người Cao Tuổi Tại Phường Tây Hồ

Đánh giá từ cơ sở so sánh thu nhập tại Singapore và hệ số sức mua của Việt Nam đã dẫn đến việc xác định mức thù lao cho Tổng công trình sư là 300 triệu đồng/tháng, trong các trường hợp đặc biệt, mức chi trả cho chuyên gia có thể cao hơn nhưng phải được thẩm định bởi cơ quan có thẩm quyền.

Mức thuê chuyên gia thông thường sẽ nằm trong khoảng tối đa 150 triệu đồng/tháng, nhưng với trường hợp đặc biệt, khi chứng minh được hiệu quả và sự cần thiết, mức này có thể được nâng lên mức tối đa 300 triệu đồng/tháng, theo quy định của thông tư.

Để xác định mức thuê, các yếu tố như yêu cầu chuyên môn, kinh nghiệm và thời gian tham gia sẽ được xem xét bên cạnh mặt bằng giá của thị trường và thông lệ quốc tế.

Ông Đào Ngọc Chiến ghi nhận rằng ngân sách nhà nước sẽ được phân bổ cho từng gói công việc cụ thể, mỗi gói công việc phải có mục tiêu rõ ràng, sản phẩm đầu ra, và thời gian hoàn thành. Hơn nữa, các gói công việc cũng được đánh giá trên cơ sở sản phẩm thực tế và bằng chứng đã được xác định từ đầu.

Cơ chế mới được xây dựng với nguyên tắc “dòng tiền đi theo kết quả”. Điều này có nghĩa rằng chỉ khi sản phẩm đạt yêu cầu thì ngân sách mới được cấp cho các giai đoạn tiếp theo, còn nếu không đạt yêu cầu thì sẽ phải điều chỉnh hoặc dừng lại.

Bên cạnh đó, Nhà nước sẽ cung cấp tối đa 100% kinh phí cho những nhiệm vụ được đặt hàng, đặc biệt là những công nghệ có vai trò quyết định đến tính tự chủ về công nghệ quốc gia và an ninh quốc phòng. Đối với những sản phẩm công nghệ có khả năng thương mại hóa, mức hỗ trợ từ ngân sách sẽ là 70% và phần còn lại sẽ do các nguồn lực đối ứng khác đảm bảo.

Quy trình nghiên cứu cũng sẽ được tối ưu hóa với việc triển khai nhiều phương án độc lập cho một bài toán khoa học, giúp lựa chọn được phương án tốt nhất dựa trên kết quả đánh giá trong từng mốc. Kinh phí dự phòng lên tới 10% tổng dự toán cũng sẽ được dự trù để đối phó với những phát sinh không mong đợi trong quá trình thực hiện.

Chính phủ và các tổ chức không chỉ có thể tham gia bằng cách tài trợ, mà còn có thể hỗ trợ bằng thiết bị và nhân lực, nhằm giải quyết các bài toán công nghệ cùng nhau.

Chấp Nhận Rủi Ro Trong Nghiên Cứu

Ông Đào Ngọc Chiến nhấn mạnh rằng cơ chế này sẽ tạo ra một không gian sáng tạo và động lực cho hoạt động R&D, đặc biệt trong bối cảnh rủi ro luôn hiện hữu khi nghiên cứu công nghệ. Một bài toán công nghệ có thể được triển khai theo nhiều phương án, và các phương án sẽ được đánh giá thường xuyên để quyết định tiếp tục hay dừng.

Cũng theo cơ chế này, khoản dự phòng 10% từ ngân sách nhà nước sẽ được bố trí cho những thay đổi bất ngờ trong quá trình thực hiện. Điều này đảm bảo rằng hoạt động nghiên cứu không bị gián đoạn trong bối cảnh ngân sách có thể chưa kịp cấp phát cho gói công việc.

Nguyên tắc quản lý trong cơ chế này là tạo ra quyền tự chủ đi đôi với trách nhiệm cao hơn. Các nhà nghiên cứu sẽ được khuyến khích hoạt động sáng tạo nhưng vẫn cần phải tuân thủ quy trình minh bạch và có đầy đủ chứng cứ cho các quyết định của mình.

Tuy nhiên, việc chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu không đồng nghĩa với việc chấp nhận sai phạm trong quản lý nguồn lực. Cơ chế này khẳng định rõ ràng rằng sai sót trong việc sử dụng ngân sách sẽ không được chấp nhận, và toàn bộ quá trình thực hiện phải được theo dõi chặt chẽ thông qua nền tảng số.

Ông Đào Ngọc Chiến đã khái quát lại quy trình qua năm yếu tố chính: đầu tư cho con người theo vị trí, thu hút chuyên gia theo cơ chế thị trường, quản lý kết quả và mốc đánh giá, trao quyền mạnh mẽ gắn với trách nhiệm giải trình, và chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là tạo ra thu nhập hấp dẫn cho các nhà khoa học mà còn nhằm mục đích thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng, tạo ra môi trường cạnh tranh hơn cho các chuyên gia giỏi, và gắn kết quyền lợi với trách nhiệm trong từng gói công việc nghiên cứu.

Với các nguyên tắc này, Nhà nước đang hướng tới việc chuyển giao nguồn lực công thành năng lực làm chủ công nghệ quốc gia, từ đó thúc đẩy sản phẩm công nghệ và thương mại hóa chúng.

Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo – cơ hội lớn cho doanh nghiệp

SKĐS – Quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành lập nhằm hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận nguồn vốn từ và các nguồn vốn xã hội hóa.