Tô Lâm làm việc tại CEA và Thales: Định hướng hợp tác công nghệ giữa Việt Nam và Pháp

Sáng 11/9 (giờ địa phương), trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Vũ trụ theo lời mời của Tổng thống Emmanuel Macron, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu Đoàn đại biểu Việt Nam đến làm việc với các trung tâm nghiên cứu – công nghệ hàng đầu của Pháp. Chuyến thăm tập trung vào tiếp xúc với Ủy ban Năng lượng nguyên tử và Năng lượng thay thế Pháp (CEA) và Tập đoàn Thales, nhằm tìm kiếm các bước hợp tác thực chất trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, bán dẫn, công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo và an ninh mạng.

Tại sao chuyến thăm này có ý nghĩa?

Việc tiếp xúc trực tiếp với hai tổ chức nghiên cứu và công nghệ lớn của Pháp diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo lên vị trí chiến lược. Lãnh đạo Việt Nam nhấn mạnh rằng phát triển công nghệ lõi là yêu cầu để hiện thực hóa mục tiêu phát triển đến giữa thế kỷ, và các cuộc làm việc nhằm tìm kiếm đối tác đồng hành trong chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và xây dựng năng lực pháp quy là bước đi thực tế để triển khai định hướng này.

CEA: Một điểm đến của nghiên cứu chiến lược

Trong buổi tiếp tại CEA, lãnh đạo cơ quan giới thiệu về năng lực nghiên cứu và các lĩnh vực thế mạnh. CEA được mô tả là trung tâm nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo có uy tín, đóng vai trò quan trọng trong các ngành công nghệ chiến lược như năng lượng nguyên tử, bán dẫn, công nghệ lượng tử và trí tuệ nhân tạo. Đây là nơi quy tụ các thành tựu khoa học, cơ sở vật chất nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Những lĩnh vực hợp tác được đề xuất

Trên cơ sở trao đổi, phía Việt Nam nêu rõ một số định hướng hợp tác cụ thể. Về năng lượng nguyên tử, trong bối cảnh Việt Nam tái khởi động chương trình điện hạt nhân quốc gia với Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận và Dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân, Việt Nam mong muốn CEA hỗ trợ trong các nội dung:

• Đào tạo nguồn nhân lực chuyên ngành;
• Nâng cao năng lực quản lý, pháp quy về hạt nhân;
• Nghiên cứu, đánh giá an toàn lò phản ứng;
• Mở rộng hợp tác sang y học hạt nhân.

Đề xuất nhấn mạnh tính thực tiễn: chuyển giao công nghệ cần hướng tới việc Việt Nam làm chủ các công nghệ lõi, gắn nghiên cứu với sản xuất thay vì chỉ dừng ở gia công, lắp ráp.

Ưu tiên công nghệ lõi và nguồn nhân lực cho tương lai

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ các lĩnh vực như năng lượng nguyên tử, bán dẫn, hàng không vũ trụ và công nghệ lượng tử là những công nghệ chiến lược được xác định ưu tiên hàng đầu. Để hiện thực hóa mục tiêu này, một số định hướng đã được đặt ra trong trao đổi gồm:

• Tăng cường hợp tác trong nghiên cứu vệ tinh quan sát Trái đất thế hệ mới, với mục tiêu nâng cao tỷ lệ nội địa hóa các công nghệ then chốt;
• Xây dựng chương trình đào tạo tiến sỹ, thạc sỹ nhằm bồi dưỡng thế hệ nhà khoa học đủ năng lực làm chủ công nghệ lượng tử;
• Đẩy mạnh chuyển giao công nghệ để kết nối nghiên cứu với chuỗi sản xuất thực tế.

Gặp gỡ Tập đoàn Thales: từ bán dẫn đến an ninh mạng

Buổi làm việc tại Trung tâm nghiên cứu Công nghệ của Tập đoàn Thales, đặt trong khu đô thị khoa học Paris-Saclay, tập trung vào giới thiệu năng lực của tập đoàn trên các mảng công nghệ có liên quan tới an ninh mạng, hàng không vũ trụ, vệ tinh và các hệ thống số.

Đại diện Thales trình bày rằng tập đoàn là một tổ chức công nghệ lớn với mạng lưới toàn cầu, cung cấp thiết bị điện tử hàng không, hệ thống vệ tinh viễn thông, giải pháp an ninh mạng và công nghệ số. Tập đoàn hiện có mặt tại Việt Nam từ năm 1994, với hoạt động trong các lĩnh vực quản lý bay, viễn thông và an ninh mạng.

Trọng tâm nghiên cứu và hợp tác cụ thể

Phía Thales nêu các hướng nghiên cứu trọng tâm như linh kiện và phần cứng tiên tiến, công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo, phần mềm hỗ trợ ra quyết định trong tình huống khủng hoảng và các hệ thống tự vận hành an toàn. Tại buổi làm việc, Lãnh đạo hai bên đã chứng kiến lễ ký thỏa thuận hợp tác giữa Tập đoàn Thales và Tập đoàn Gtel Việt Nam, hướng tới tăng cường hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và an ninh mạng tại Việt Nam.

Diễn giải tầm quan trọng và hệ quả thực tiễn

Những nội dung trao đổi cho thấy nỗ lực hướng tới các hợp tác có chiều sâu: không chỉ dừng ở các dự án mang tính biểu tượng mà còn nhắm tới đào tạo, nâng cao năng lực pháp quy, an toàn và tỷ lệ nội địa hóa công nghệ. Việc ký kết giữa các doanh nghiệp thể hiện bước đầu trong kết nối chuỗi giá trị: nghiên cứu → chuyển giao → phát triển nguồn nhân lực → ứng dụng sản xuất/triển khai.

Với định hướng này, các bên kỳ vọng tạo điều kiện để Việt Nam tiếp nhận và làm chủ dần những công nghệ lõi, đồng thời phát triển năng lực nội địa để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu trong các lĩnh vực chiến lược.

Những điểm cần quan tâm trong giai đoạn tiếp theo

Dựa trên các trao đổi, có vài vấn đề thực tiễn cần theo dõi khi triển khai hợp tác:

• Chương trình đào tạo và trao đổi học thuật cần gắn với nhu cầu thực tế của các dự án để tạo nguồn nhân lực đáp ứng được yêu cầu vận hành và phát triển công nghệ;
• Hợp tác chuyển giao công nghệ nên có lộ trình rõ ràng để nâng dần tỷ lệ nội địa hóa; cần có cơ chế thúc đẩy tham gia của doanh nghiệp trong nước;
• Về năng lượng hạt nhân, các nội dung liên quan đến an toàn, pháp quy và y học hạt nhân đòi hỏi thời gian và khung pháp lý phù hợp để đảm bảo triển khai an toàn và hiệu quả.

Kết luận: bước hợp tác mang tính chiến lược

Chuyến thăm và làm việc với CEA và Thales phản ánh một hướng tiếp cận chiến lược của Việt Nam: đặt ưu tiên cho các công nghệ lõi và kết nối với các đối tác quốc tế có năng lực cao để xây dựng năng lực nội địa. Các cam kết và thỏa thuận ban đầu, cùng những đề xuất về đào tạo, pháp quy và chuyển giao, nếu được triển khai bài bản sẽ góp phần tạo nền tảng cho các dự án công nghệ mang tính chiến lược trong tương lai.

Câu hỏi thường gặp

Chuyến thăm diễn ra khi nào và vì mục đích gì?

Buổi làm việc diễn ra vào sáng 11/9 (giờ địa phương) trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian Vũ trụ theo lời mời của Tổng thống Pháp.

Những lĩnh vực hợp tác được nhấn mạnh là gì?

Các lĩnh vực được đề cập bao gồm năng lượng nguyên tử, bán dẫn, công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và phát triển nguồn nhân lực chuyên ngành.

Việc ký kết giữa Thales và Gtel có ý nghĩa ra sao?

Lễ ký giữa Thales và Gtel nhằm tăng cường hợp tác về trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử và an ninh mạng tại Việt Nam, mở đường cho các dự án ứng dụng và phát triển năng lực trong nước.

—

Để hiểu rõ hơn bối cảnh và ý nghĩa của các hoạt động ngoại giao kết hợp công nghệ, bạn có thể đọc bài phân tích về chuyến thăm, làm việc và lễ trao văn kiện tại trụ sở nghiên cứu của Tập đoàn Thales mà Tổng Bí thư đã tham dự: Tổng Bí thư thăm Thales và lễ trao văn kiện hợp tác công nghệ.

Nếu quan tâm đến các sự kiện bảo tồn thiên nhiên và hành động cứu hộ động vật tại địa phương, bài viết kể về hai học sinh Hà Tĩnh đã kịp thời cứu một cá thể rùa Răng sẽ cung cấp góc nhìn nhân văn và quy trình giao nộp cho cơ quan chức năng: Hành động kịp thời của hai học sinh cứu rùa Răng ở Hà Tĩnh.

Trong mảng an ninh học đường và hệ lụy pháp lý, một bản tin cập nhật về vụ xô xát tại Vĩnh Phúc và lệnh giữ người khẩn cấp liên quan giúp độc giả nắm rõ bước điều tra và khía cạnh xử lý sự việc: Diễn tiến vụ bạo lực học đường tại Vĩnh Phúc và lệnh bắt giữ.