Giải Quyết Vấn Đề Tăng Giá Vật Liệu Xây Dựng Trong Hợp Đồng

Khó khăn trong việc tiếp cận nhà ở xã hội và tình trạng đầu cơ hiện nay đang dấy lên nhiều lo ngại từ chính quyền.

SKĐS – Việc thiếu hụt nguồn cung nhà ở xã hội cùng với những quy định chưa thông thoáng đang khiến nhiều người gặp khó khăn trong việc sở hữu nhà.

Những Thách Thức Khi Giá Vật Liệu Biến Động

Trong quá trình thực hiện các dự án xây dựng, giá cả các loại vật liệu, năng lượng, và chi phí máy móc có thể dao động mạnh khiến cho giá thành công trình bị ảnh hưởng. Khi có sự biến động lớn, chi phí thực tế có thể tăng cao hơn rất nhiều so với giá trị đã ký trong hợp đồng, gây áp lực nặng nề lên cả nhà đầu tư và nhà thầu.

Đây là vấn đề mà cử tri tại Hải Phòng đã đề nghị nhà nước xem xét. Họ yêu cầu có hướng dẫn cụ thể về cách xử lý hợp đồng xây dựng trong bối cảnh giá cả thay đổi mạnh, nên áp dụng các cơ chế như bất khả kháng hay thay đổi hoàn cảnh để giải quyết khó khăn.

Các cử tri cũng đã gợi ý điều chỉnh trực tiếp các khoản chênh lệch về giá nguyên liệu, nhiên liệu và máy móc so với giá đã ký trong hợp đồng gói, đặc biệt trong thời kỳ giá cả có biến động lớn. Đối với hợp đồng có điều chỉnh theo chỉ số giá, cũng cần xem xét việc cho phép áp dụng phương thức bù trừ trực tiếp trong thời gian giá cả bất ổn.

Những kiến nghị này xuất phát từ thực tế rằng khi chi phí đầu vào tăng mạnh, việc tuân thủ các điều kiện hợp đồng ban đầu có thể khiến một bên gặp thiệt hại lớn, thậm chí ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện dự án.

Trước những kiến nghị này, Bộ Xây dựng đã đáp ứng bằng cách chỉ ra rằng Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định số 210/2026/NĐ-CP đã quy định rõ ràng khung pháp lý cho việc điều chỉnh hợp đồng xây dựng trong những tình huống bất thường.

Căn cứ vào Điều 84 của luật, các bên có thể thỏa thuận sửa đổi hợp đồng nếu xảy ra những sự kiện bất khả kháng, hoàn cảnh thực hiện hợp đồng thay đổi hoặc có sự biến động giá không thể lường trước tại thời điểm hợp đồng được ký kết.

Các bên không chỉ có quyền chỉnh sửa giá thanh toán, mà có thể thay đổi nhiều điều khoản khác của hợp đồng, như loại hình hợp đồng, hình thức giá, phương pháp điều chỉnh giá, và các điều khoản liên quan khác.

Điều 84 còn quy định rằng điều chỉnh hợp đồng có thể bao gồm cả việc thay đổi khối lượng, thời gian thực hiện, đơn giá và các nội dung khác; các thay đổi này phải được lập thành văn bản và có hiệu lực trong thời gian hợp đồng còn hiệu lực.

Cần Đánh Giá Trước Khi Điều Chỉnh Giá Hợp Đồng

Cần lưu ý rằng, quy định hiện hành không có nghĩa là giá hợp đồng sẽ tự động được điều chỉnh mỗi khi giá vật liệu tăng.

Bộ Xây dựng khẳng định, trong trường hợp có sự gia tăng giá cả bất thường, vượt qua khả năng dự đoán của các bên vào thời điểm giao kết, nó có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho một bên hoặc ảnh hưởng đến việc thi hành hợp đồng. Do đó, các bên phải tiến hành phân tích và đánh giá cụ thể.

Đánh giá này cần xem xét tác động của biến động giá so với thời điểm ký hợp đồng, mức độ thiệt hại cho mỗi bên nếu tiếp tục thực hiện hoặc chấm dứt hợp đồng, đồng thời đối chiếu với các quy định liên quan đến bất khả kháng cũng như các thay đổi căn bản trong hoạt động xây dựng.

Trên cơ sở đó, các bên có thể cân nhắc và quyết định việc điều chỉnh hợp đồng theo quy định, đảm bảo nguyên tắc hài hòa lợi ích và chia sẻ rủi ro giữa họ.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với các hợp đồng đã ký. Việc có điều chỉnh giá hay không sẽ phụ thuộc vào đặc điểm của hợp đồng, mức độ biến động, khả năng dự đoán tại thời điểm ký kết, thiệt hại thực tế và các điều kiện cụ thể được quy định trong hợp đồng cũng như trong pháp luật liên quan.

Chi phí vật liệu thường đóng một vai trò lớn trong tổng chi phí xây dựng. Chính vì vậy, khi giá nhiên liệu và nguyên vật liệu có sự thay đổi mạnh, tác động của nó không chỉ giới hạn trong ngành xây dựng mà còn có thể ảnh hưởng đến tổng mức đầu tư và tiến độ thực hiện của các dự án.

Đối với các dự án sử dụng vốn đầu tư công hoặc các công trình lớn, việc kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu vào là rất cần thiết để bảo đảm hiệu quả đầu tư và nguồn vốn.

Bộ Xây dựng đã chỉ đạo các địa phương cần theo dõi và kiểm soát giá vật liệu xây dựng, nhằm đảm bảo triển khai các dự án đầu tư xây dựng, nhất là các dự án trọng điểm quốc gia.

Với quy định mới, khi giá cả vật liệu có sự biến động lớn ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc thi hành hợp đồng, các bên sẽ có giải pháp để đánh giá lại rủi ro, thiệt hại và cân nhắc việc sửa đổi hợp đồng một cách hợp lý, nhằm chia sẻ rủi ro và hài hòa lợi ích giữa các bên.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp tăng giá vật liệu đều dẫn đến việc điều chỉnh giá hợp đồng. Việc xử lý phải dựa vào những điều kiện cụ thể của từng hợp đồng và các tiêu chí cũng như trình tự đã được pháp luật quy định.

Ngoài ra, mối quan tâm về việc điều chỉnh hợp đồng trong trường hợp giá vật liệu tăng có thể được xem xét theo quy định của Bộ Tài chính, đặc biệt là trong hóa đơn điện tử cho taxi.

Việc áp dụng sự điều chỉnh này không thể xem nhẹ, nhất là trong bối cảnh hiện tại.

Để giúp tìm hiểu rõ hơn về các cơ chế này, bạn có thể tham khảo thêm về Mạng lưới chuyên gia AI Việt Nam và cách nó có thể ảnh hưởng đến ngành xây dựng.

Các bạn cũng có thể theo dõi thông tin về các thông tin pháp luật liên quan đến hành vi lừa đảo tài sản, điều này cũng ảnh hưởng đến tiến trình thực hiện các hợp đồng trong các dự án xây dựng.