Rào Cản Trong Việc Sử Dụng Thiết Bị An Toàn Cho Trẻ Em Trên Ô Tô

Trẻ em: Nhóm Đối Tượng Dễ Bị Tổn Thương Trên Đường

Theo TS. Dương Khánh Vân, chuyên gia từ WHO Việt Nam, trẻ em là nhóm tham gia giao thông có nguy cơ bị thương tổn cao. Để bảo đảm an toàn cho trẻ, không chỉ cần đến sự chú ý của gia đình mà còn cần sự hỗ trợ từ toàn xã hội.

TS. Vân cho biết, trẻ em không thể coi là “người lớn thu nhỏ”. Kích thước đầu của trẻ lớn hơn so với cơ thể tương ứng, trong khi hệ xương và cơ bắp còn yếu, điều này làm cho khả năng chịu lực của trẻ kém hơn trong các tình huống va chạm.

Dây đai an toàn của ô tô chủ yếu được thiết kế để bảo vệ cho người trưởng thành. Do đó, việc sử dụng dây đai thông thường không đủ để đảm bảo an toàn cho trẻ em, yêu cầu thiết bị an toàn riêng biệt phù hợp với kích thước và độ tuổi của trẻ.

Thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô, gọi là Hệ thống Giữ Trẻ Em (CRS), giúp hạn chế chuyển động của cơ thể trẻ trong các tình huống khẩn cấp. TS. Vân cho biết, hiệu quả của CRS phụ thuộc vào ba yếu tố: lựa chọn đúng loại thiết bị, thiết bị phải phù hợp với kích thước của trẻ và lắp đặt đúng cách. Nghiên cứu cho thấy, CRS có thể giúp giảm 50-80% nguy cơ chấn thương, và 47-70% nguy cơ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Khởi Đầu Từ Luật Pháp, Cần Nhiều Giải Pháp Cụ Thể

Chuyên gia Dương Khánh Vân cho biết, xu hướng toàn cầu hiện nay là tăng cường bảo vệ trẻ em thông qua luật pháp và tiêu chuẩn kỹ thuật. Tuy nhiên, người ta đã thấy rằng việc chỉ đơn thuần thông qua pháp luật vẫn chưa đủ. Các quốc gia có tỷ lệ sử dụng thiết bị an toàn cao thường áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ như truyền thông và hỗ trợ cộng đồng.

Malaysia là một ví dụ tiêu biểu cho sự thành công này. Quốc gia này bắt đầu áp dụng luật CRS vào năm 2020 và kết hợp với các chương trình truyền thông, đào tạo và hỗ trợ tài chính để người dân dễ dàng tiếp cận thiết bị này.

Luật tại Malaysia yêu cầu trẻ em dưới 12 tuổi hoặc có trọng lượng dưới 36kg và chiều cao dưới 136cm phải sử dụng CRS. Thiết bị cũng phải đáp ứng các tiêu chuẩn của Liên hợp quốc và có mã QR để kiểm tra. Mặc dù không áp dụng cho xe taxi và phương tiện công cộng, nhưng chính sách này vẫn mang lại hiệu quả nhất định.

Chính phủ Malaysia cũng hỗ trợ tài chính cho người dân, từ năm 2022, họ đã triển khai trợ cấp giảm giá cho CRS. Người tiêu dùng có thể nhận mức giảm tối đa là 150 ringgit Malaysia cho các thiết bị trên 300 ringgit.

Malaysia đã xây dựng các hướng dẫn về CRS, giúp người dân tìm hiểu cách lắp đặt và sử dụng thiết bị an toàn đúng cách dựa trên độ tuổi, chiều cao và cân nặng của trẻ.

Tìm Hiểu Những Rào Cản Cần Khắc Phục

TS. Vân nhấn mạnh, chi phí và khả năng tiếp cận là những trở ngại lớn trong việc sử dụng CRS tại Việt Nam. Khảo sát cho thấy 56,2% người tham gia cho rằng mức giá hợp lý cho một thiết bị an toàn dành cho trẻ em là từ 1-3 triệu đồng. Tuy nhiên, 87,2% người được hỏi ưu tiên mua thiết bị mới.

Tình trạng nhận thức về sản phẩm cũng là một yếu tố quan trọng. Nhiều người chỉ biết đến CRS thông qua việc thấy người khác sử dụng hoặc nghe từ các nguồn thông tin khác nhau.

Để bảo vệ trẻ em thực sự hiệu quả, TS. Vân cho rằng cần phải có một “Hệ thống An toàn” với sự phối hợp giữa nhiều bên: nhà sản xuất, nhà bán lẻ, chính quyền và các bậc phụ huynh cũng như cộng đồng. Đó là lý do vì sao cần hoàn thiện quy định pháp luật và tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức về sự cần thiết của CRS.

Đào tạo cũng cần được mở rộng cho lực lượng chức năng và các điểm bán hàng. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng người dân có thể tiếp cận với các thiết bị an toàn đạt chuẩn và giá cả hợp lý.

Các khảo sát tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM cho thấy, mặc dù tỷ lệ trẻ em sử dụng CRS đã tăng từ 1,3% lên 4,62%, nhưng vẫn ở mức quá thấp, cho thấy cần có thêm nhiều nỗ lực trong việc nâng cao nhận thức của cộng đồng.

Những thách thức trong việc sử dụng CRS như hiểu biết sai lầm và việc sử dụng không đúng cách cũng làm giảm hiệu quả của thiết bị. Trong khi đó, chỉ 36% cha mẹ cho rằng hàng ghế sau là vị trí an toàn nhất cho trẻ, cho thấy một sự thiếu thống nhất trong nhận thức.

Cuối cùng, có đến 75,2% người chăm sóc trẻ ủng hộ việc ban hành quy định pháp luật liên quan đến CRS nhưng vẫn gặp rào cản về chi phí và thông tin chưa đầy đủ.