Sử Dụng AI Để Giảm Thiểu Tai Nạn Giao Thông: Giải Pháp Hiện Đại

Gánh Nặng Tai Nạn Giao Thông Tại Việt Nam

Tai nạn giao thông đang trở thành một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất liên quan đến sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. PGS.TS. Phạm Việt Cường từ Trung tâm Nghiên cứu Chính sách và Phòng chống Chấn thương (CIPPR) cho rằng, không chỉ là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và thương tật, tai nạn giao thông còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến hệ thống y tế và nền kinh tế quốc dân.

Đặc biệt, tình trạng này không phân bổ đồng đều, thường xảy ra nhiều ở nam giới, thanh thiếu niên, người điều khiển xe máy và trẻ em. Không chỉ chi phí điều trị mà còn mất mát năng suất lao động và áp lực gia tăng lên hệ thống an sinh xã hội cũng đang gia tăng. Kế Hoạch Phát Triển Khu Phố Đi Bộ Thông Minh Tại Hà Nội Thiếu Niên Gọi Quấy Rối Tổng Đài 113: Hành Vi Cần Được Ch…

Trên bình diện thế giới, TS. Dương Khánh Vân, Cán bộ kỹ thuật của WHO tại Việt Nam, cho biết khoảng 1,2 triệu người tử vong và từ 20-50 triệu người bị thương hàng năm do tai nạn giao thông, đặc biệt là ở nhóm tuổi từ 5 đến 29. Tại Việt Nam, những đối tượng như người đi xe máy, người đi bộ, và trẻ em vẫn là những nhóm dễ bị tổn thương nhất.

PGS.TS. Cường nhấn mạnh rằng thiết lập chính sách phòng ngừa tai nạn thương tích cần dựa trên một quy trình khoa học: từ xác định vấn đề, phân tích gánh nặng và các yếu tố nguy cơ, đến thu thập và phân tích dữ liệu, lựa chọn và triển khai các giải pháp, theo dõi, đánh giá và điều chỉnh chính sách.

Chiến Lược An Toàn Giao Thông: Khái Niệm Safe System

TS. Dương Khánh Vân cho biết, chiến lược Safe System thực hiện một cuộc cách mạng trong tư duy về an toàn giao thông, chuyển từ việc đổ lỗi cho người tham gia giao thông sang việc công nhận rằng con người có thể mắc sai lầm.

Được phát triển từ sáng kiến Vision Zero của Thụy Điển, phương pháp này đã trở thành cốt lõi trong Kế hoạch hành động toàn cầu về an toàn giao thông đường bộ giai đoạn 2021-2030 của Liên Hợp Quốc.

Theo cách tiếp cận này, hệ thống giao thông cần được thiết kế với khả năng chấp nhận lỗi của con người, nhằm giới hạn va chạm và ngăn chặn cái chết hoặc thương tích nghiêm trọng.

Safe System bao gồm năm yếu tố cốt lõi: an toàn đường xá, an toàn tốc độ, phương tiện an toàn, người tham gia giao thông an toàn, và chăm sóc sau va chạm. Tất cả các yếu tố này cần hoạt động đồng bộ hơn là chỉ chú ý vào một bộ phận nào.

TS. Vân dẫn chứng rằng khi một trẻ em bị thương khi được chở bằng xe máy, việc thảo luận không chỉ nên xoay quanh việc cha mẹ có đội mũ bảo hiểm hay không, mà còn phải xem xét các yếu tố liên quan như thiết kế đường, công nghệ hỗ trợ trên xe và khả năng tiếp cận của lực lượng cấp cứu.

AI: Công Nghệ Mới Trong An Toàn Giao Thông

Chuyển đổi số đang là xu hướng chính trong việc nâng cao khả năng giám sát và phân tích dữ liệu tai nạn giao thông. PGS.TS. Phạm Việt Cường cho biết hiện tại dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn như cảnh sát giao thông, ngành y tế và các cơ quan quản lý hạ tầng. Tuy nhiên, dữ liệu vẫn còn thiếu liên thông và thống nhất.

AI không chỉ là công cụ hỗ trợ cho Safe System mà còn là một phương tiện giúp cải thiện cách tiếp cận này. Nó có thể giúp phát hiện những điểm đen giao thông, nhận diện hành vi nguy hiểm từ camera, dự báo va chạm, và quản lý tốc độ một cách hiệu quả hơn.

AI còn có khả năng phân tích dữ liệu lớn và xử lý dữ liệu phi cấu trúc từ hồ sơ bệnh án và biên bản hiện trường. Công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) cho phép dự đoán và cung cấp insight cho quá trình hoạch định chính sách.

Mặc dù AI có tiềm năng lớn trong việc phân tích dữ liệu, nhưng các chuyên gia đều đồng ý rằng công nghệ này không thể thay thế vai trò của con người trong việc hoạch định chính sách. Quyết định cuối cùng vẫn cần được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý.

Để xây dựng một hệ thống chính sách an toàn giao thông hiệu quả, Việt Nam cần tích hợp Safe System với dữ liệu chất lượng cao và quá trình thu thập dữ liệu chuẩn hóa. Bên cạnh đó, cần đảm bảo các yếu tố đạo đức trong quản lý AI và có sự giám sát chặt chẽ từ con người.

Hướng Đi Tương Lai Cho An Toàn Giao Thông

Các chuyên gia khuyến khích việc áp dụng Safe System như một định hướng cho nghiên cứu và ứng dụng AI trong lĩnh vực an toàn giao thông. Điều này sẽ không chỉ tạo ra một cơ sở dữ liệu an toàn giao thông liên ngành mà còn tối ưu hóa quy trình thu thập và chia sẻ dữ liệu giữa các lĩnh vực khác nhau như công an, y tế và giao thông.

Cuối cùng, với Safe System làm nền tảng và AI là công cụ hỗ trợ, Việt Nam sẽ có thể xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng khoa học, quản lý rủi ro hiệu quả hơn và giảm thiểu số lượng người tử vong cũng như thương tích từ tai nạn giao thông.

Xem thêm những bài viết liên quan:

Nhờ AI khám bệnh, cho đơn thuốc, nhiều người tự đưa mình vào rủi ro cực lớn

SKĐS – Từ đau bụng, sốt đến tức ngực, khó thở, nhiều người hiện có thói quen nhập triệu chứng vào AI để “tự khám bệnh”, xin đơn thuốc rồi mua thuốc điều trị mà không đến cơ sở y tế.