Chế Độ Ăn Địa Trung Hải: Lựa Chọn Khỏe Mạnh Cho Người Việt Bị Tim Mạch

Cảnh báo tình trạng ăn mặn ở trẻ em và nguy cơ mắc bệnh tim mạch sớm

SKĐS – Tình trạng chế độ dinh dưỡng quá nhiều muối ở trẻ em đang trở thành mối nguy hại lớn, âm thầm phá hủy hệ tim mạch và sức khỏe toàn diện của thế hệ tương lai.

Không thể phủ nhận rằng hàng năm, khoảng 200.000 người tại Việt Nam gánh chịu cái chết do bệnh tim mạch, chiếm tới 33% tổng số ca tử vong, theo báo cáo của Bộ Y tế. Trong bối cảnh này, chế độ ăn Địa Trung Hải được nhắc đến như một giải pháp tiềm năng để bảo vệ sức khỏe tim mạch. Có Nên Chuyển Sang Chế Độ Ăn Chay Sau 60 Tuổi? Những Điều… Chế Độ Ăn Gián Đoạn: Giải Pháp Mới Cho Đau Mãn Tính Khám Phá Lợi Ích Từ Khoai Mỡ: 5 Lý Do Để Thêm Vào Chế Độ…

Chế Độ Ăn Địa Trung Hải: Khái Niệm Cơ Bản

Đặc điểm nổi bật của chế độ ăn Địa Trung Hải là tiêu thụ phong phú các loại trái cây, rau củ, ngũ cốc, và các loại hạt, trong đó dầu ô liu được coi là nguyên liệu chính. Ngoài ra, chế độ này còn khuyến khích việc tiêu thụ các loại cá và thịt gia cầm một cách vừa phải, đồng thời hạn chế các sản phẩm từ sữa, thịt đỏ, thịt chế biến sẵn và đồ ngọt. Rượu vang cũng được khuyến khích sử dụng một cách điều độ trong bữa ăn.

Có thể hình dung rõ ràng chế độ ăn này qua hình ảnh một chiếc đĩa: nửa đĩa là rau củ, một phần tư là đạm từ thịt, cá hoặc thực vật họ đậu, và phần còn lại là ngũ cốc và hạt.

Lợi Ích Kết Hợp Của Chế Độ Ăn Địa Trung Hải Đối Với Tim Mạch

Động lực chính của chế độ ăn Địa Trung Hải không chỉ nằm ở thành phần thực phẩm mà còn ở cách mà chúng được phối hợp với nhau, qua đó tác động tích cực đến sức khỏe tim mạch.

– Đầu tiên, việc thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa đã chứng minh hiệu quả giảm cholesterol LDL – loại cholesterol có nguy cơ gây ra các vấn đề tim mạch. Theo một số phân tích, mỗi khi tăng 1% năng lượng từ acid béo bão hòa, mức LDL-C có thể tăng khoảng 0,02-0,04 mmol/L.

– Thứ hai, chế độ ăn này khuyến khích hạn chế tối đa việc tiêu thụ chất béo chuyển hóa (trans fats), loại chất béo được biết đến với khả năng làm tăng LDL-C và đồng thời giảm cholesterol HDL, từ đó ảnh hưởng đến tình trạng viêm và sức khỏe tim mạch. Chất béo chuyển hóa thường được tìm thấy trong thực phẩm chế biến sẵn và đồ chiên rán.

– Cuối cùng, chế độ ăn Địa Trung Hải khuyến khích việc tiêu thụ nhiều chất xơ, đặc biệt là chất xơ hòa tan, giúp giảm hấp thụ cholesterol tại đường tiêu hóa và tăng cường khả năng bài tiết acid mật. Theo khuyến nghị của Hội Tim mạch châu Âu, người lớn nên tiêu thụ từ 25-40 g chất xơ mỗi ngày, trong đó có 7-13 g chất xơ hòa tan.

Như vậy, những lợi ích chính từ chế độ ăn Địa Trung Hải không chỉ đơn thuần nằm ở các loại thực phẩm đặc trưng mà quan trọng hơn là mô hình ăn uống hợp lý và sự thay thế thực phẩm khoa học.

Biến Đổi Chế Độ Ăn Địa Trung Hải Phù Hợp Với Người Việt

Chế độ ăn Địa Trung Hải có thể dễ dàng Việt hóa mà không cần phải sao chép hoàn toàn nguyên liệu từ vùng Địa Trung Hải.

Dầu ô liu hoàn toàn có thể được thay thế bằng dầu vừng, dầu lạc hay dầu đậu nành, tất cả đều là các nguồn acid béo không bão hòa tốt cho sức khỏe. Hơn nữa, cá hồi có thể được thay thế bằng cá nục, cá thu hoặc cá basa – những loại cá cũng chứa nhiều omega-3 nhưng giá cả phải chăng hơn.

Hạt óc chó và hạnh nhân có thể được thay thế bằng các loại hạt bản địa như lạc, hạt điều và hạt bí. Các loại đậu được ưa chuộng trong chế độ này cũng có thể tương đương với đậu phụ, đậu tương hay đậu xanh của Việt Nam.

Mặc dù uống rượu vang là một phần văn hóa ẩm thực của vùng Địa Trung Hải, nhưng người mắc bệnh tim mạch cần chú ý, chỉ nên tiêu thụ dưới 1 đơn vị rượu mỗi ngày.

Tuy nhiên, một trong những điều không thể thay đổi là việc chế độ ăn Địa Trung Hải nhấn mạnh đến việc giảm lượng muối tiêu thụ. Theo điều tra STEPS năm 2021, mỗi người Việt trung bình tiêu thụ khoảng 8,1 g muối mỗi ngày, gần gấp đôi mức khuyến nghị của WHO (dưới 5g). Các nguồn muối phổ biến nhất đến từ nước mắm, đồ ăn chế biến sẵn, và các loại dưa cà.

Thực Đơn Mẫu Cho Người Bệnh Tim Mạch

Được thiết kế với năng lượng khoảng 1.700 kcal và muối dưới 5g mỗi ngày, thực đơn này phù hợp với tinh thần chế độ ăn Địa Trung Hải nhưng sử dụng nguyên liệu có sẵn tại Việt Nam.

Thực đơn này cũng kèm theo các nguyên tắc chế biến như ưu tiên luộc, hấp, hầm, đồng thời hạn chế chiên rán và không dùng lại dầu đã chiên. Không nên để bát nước mắm hay muối trên bàn ăn khi đã nêm.

Xem thêm video đang được quan tâm: