Đề Xuất Cải Cách Bốn Luật Để Tăng Cường Hoạt Động Thương Mại

Sáng ngày 27 tháng 8 năm nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã có buổi thảo luận về dự thảo sửa đổi một số điều của bốn luật quan trọng liên quan đến thương mại, cạnh tranh, quản lý ngoại thương và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Giải Quyết Các Vướng Mắc Thực Tiễn

Trình bày ý kiến tại buổi họp, Thứ trưởng Bộ Công Thương, ông Trương Thanh Hoài, đã nêu rõ rằng quá trình thực thi bốn luật hiện tại đã phát sinh không ít khó khăn, cần thiết phải có những điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế.

Điển hình, một số quy định trong Luật Thương mại vẫn còn có sự trùng lặp với Luật Đầu tư, như các quy định liên quan đến hàng hóa bị cấm kinh doanh, kinh doanh có điều kiện. Ngoài ra, các quy định về độc quyền nhà nước cũng bị chồng chéo với các điều trong Bộ luật Dân sự và Luật Đấu giá tài sản.

Trong khuôn khổ Luật Cạnh tranh, cần bổ sung những quy định liên quan đến vai trò của các bên trung gian trong các hành vi hạn chế cạnh tranh, đồng thời xử lý các hành vi mới phát sinh trên thị trường để đảm bảo tính đồng bộ với quy trình xử phạt vi phạm hành chính.

Về ngoại thương, các vướng mắc chủ yếu liên quan đến quy trình tái nhập khẩu hàng hóa do doanh nghiệp sản xuất đã xuất khẩu và vấn đề tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cần điều chỉnh các nội dung giao thoa với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, cùng với việc xem xét sắp xếp lại một số vấn đề liên quan đến tổ chức và bộ máy nhà nước.

Dự thảo hiện có 6 điều, nhằm sửa đổi, bổ sung và đơn giản hóa không ít thủ tục. Cụ thể, Luật Thương mại dự kiến sẽ bãi bỏ bốn thủ tục hành chính và ba điều kiện kinh doanh; Luật Cạnh tranh có kế hoạch đơn giản hóa hai thủ tục; Luật Quản lý ngoại thương sẽ bãi bỏ hai thủ tục và đơn giản hóa chín thủ tục, đồng thời tăng cường phân cấp và phân quyền. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng sẽ bổ sung các nội dung liên quan đến phân quyền và phân cấp.

Xem Xét Kỹ Lưỡng Để Tránh Khoảng Trống Pháp Lý

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội, ông Phan Văn Mãi, đã trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, khẳng định sự cần thiết trong việc điều chỉnh bốn luật này để giải quyết các điểm nghẽn pháp lý, đồng thời thúc đẩy cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra cũng khuyến nghị cần có một cái nhìn tổng thể hơn để đảm bảo tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tương thích với các điều ước quốc tế và tránh việc tạo ra khoảng trống pháp lý. Đặc biệt, cần đánh giá chính xác nguồn lực và điều kiện thực thi cho các nội dung liên quan đến phân cấp và phân quyền, cũng như việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Trong khuôn khổ Luật Thương mại, cần làm rõ trách nhiệm lập danh mục độc quyền nhà nước, để tránh xảy ra tình trạng độc quyền doanh nghiệp. Các quy định về khuyến mại và mức giảm giá tối đa cũng cần xem xét lại trong bối cảnh nền tảng số và hoạt động xuyên biên giới.

Với Luật Cạnh tranh, cơ quan thẩm tra đã đề xuất cần làm rõ các khái niệm về thị trường, sức mạnh thị trường và nhóm doanh nghiệp liên kết; đồng thời nghiên cứu cách tiếp cận phù hợp với kinh tế số, hạn chế can thiệp quá mức vào quyền tự do kinh doanh.

Về Luật Quản lý ngoại thương, cần phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan Trung ương và địa phương, thống nhất cơ sở dữ liệu và quy trình xác minh xuất xứ hàng hóa, đồng thời rà soát tính đồng bộ với dự án sửa đổi Luật Hải quan.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cần tăng cường tính minh bạch trong việc sử dụng thuật toán, cũng như làm rõ hơn về trách nhiệm và thẩm quyền của chính quyền địa phương, đặc biệt là ở cấp xã.

Dự kiến, Chính phủ sẽ trình Quốc hội khóa XVI để xem xét và thông qua dự án luật này tại Kỳ họp thứ hai vào tháng 10 năm 2026.

Chính phủ chuẩn bị xem xét 3 dự án luật quan trọng về y tế

SKĐS – Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu ngành Y tế khẩn trương hoàn thiện 3 dự án luật để trình Chính phủ.