Khó khăn của người dân tái định cư sau 14 năm tại Hủa Na

Sau 14 năm chuyển đến khu tái định cư của dự án thủy điện Hủa Na, nhiều hộ gia đình vẫn đang phải đối mặt với tình trạng thiếu đất sản xuất. Năm 2012, khi dự án bắt đầu triển khai, chính quyền đã kêu gọi người dân xã Đồng Văn rời khỏi nơi ở cũ để nhường đất. Mặc dù được hứa hẹn rằng chỗ ở mới sẽ tốt hơn, nhưng thực tế lại không như mong đợi.

Mỗi hộ dân tại nơi ở mới được cấp 400 m² đất nhằm làm nơi sinh sống, 200 m² đất ruộng cho mỗi nhân khẩu, cùng với 2 – 3 ha đất rừng để sản xuất. Tuy nhiên, rừng lại không thể chuyển đổi thành đất sản xuất. Anh Lô Văn Kỳ, một cư dân bản Piêng Cu, cho biết: “Chúng tôi chỉ nhận được hỗ trợ 400.000 đồng mỗi hecta rừng tự nhiên, mà không thể trồng cây gì phù hợp.” Những ai không có việc làm thường phải đi làm thuê hoặc tìm cách kiếm sống bằng việc hái măng bán.

Tình huống tương tự cũng diễn ra với gia đình bà Vi Thị Viêng, khi một nghìn mét vuông ruộng chưa bao giờ đủ cho nhu cầu sinh sống của năm nhân khẩu. Cả hai gia đình đang sống trong cảnh thiếu thốn và buộc phải tìm cách ứng phó bằng việc vào rừng kiếm sống.

Không chỉ thiếu đất sản xuất, hàng trăm hộ dân ở bản Piêng Cu còn phải đối mặt với tình trạng thiếu nước sạch mỗi khi mùa khô đến. Mặc dù được đào 12 giếng nước, nhưng nhiều giếng nhanh chóng cạn kiệt. Các nỗ lực của chính quyền địa phương để tìm nguồn nước mới cũng không đem lại kết quả khả quan.

Những khó khăn càng gia tăng sau trận lũ năm 2025, khi hệ thống dẫn nước bị hư hỏng. Một số gia đình đã chấp nhận luồn sâu hơn vào lòng đất để tìm nước, nhưng nhiều lúc chỉ nhận lại được những giếng cạn.

Vướng mắc pháp lý và khó khăn trong quá trình bồi thường

Khi dự án thủy điện Hủa Na được triển khai, 1.362 hộ dân đã di dời, nhưng cho đến nay, việc phân bổ đủ đất sản xuất vẫn gặp nhiều khó khăn. Quỹ đất hạn chế và bất đồng giữa các bên về mức bồi thường đã kéo dài quá trình này. Mặc dù đã thống nhất phương án bồi thường, vẫn còn 206 hộ dân chưa được giải quyết quyền lợi.

Chính quyền xã Tiền Phong cho biết còn 53 hộ chưa nhận được đất ruộng do vị trí khu đất quá xa với khu dân cư, điều này gây khó khăn trong việc canh tác. Trong khi đó, nhiều hộ dân khác cũng không đủ đất sản xuất hoặc đất trồng cây lâu năm.

Tại một cuộc họp gần đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đã yêu cầu xã Tiền Phong hoàn thành việc đối chiếu đất nông nghiệp trước ngày 30/11. Đồng thời, họ cũng cần rà soát các khu đất đang được giao cho người dân nhưng chưa được phép chuyển mục đích sử dụng để tìm giải pháp.

Mặc dù nhiều hộ dân đã được vận động để nhận đất, nhưng vẫn còn nhiều người mong muốn được quy đổi đất thành tiền để tự tạo sinh kế cho mình. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, việc quy đổi đất sản xuất thành tiền để bồi thường là không được phép. Chính vì vậy, chính quyền sẽ đề xuất điều chỉnh chính sách để hỗ trợ người dân gặp khó khăn trong việc nhận đất.

Trong bối cảnh quỹ đất gần như đã cạn kiệt, việc giải quyết quyền lợi cho người dân ngày càng trở nên cấp thiết. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng trăm hộ dân mà còn đòi hỏi sự can thiệp kịp thời từ các cơ quan chức năng.

Để tìm hiểu thêm về tình trạng nước sạch tại các khu vực gần dự án thủy điện, hãy xem thêm thông tin tại bài viết về Thiếu nước sạch bên lòng hồ thủy điện ở Nghệ An. Câu chuyện của người dân nơi đây vẫn là một bài học quý giá về sự cần thiết phải đầu tư cho các nhu cầu cơ bản của cuộc sống.