Lý Do Trẻ Sơ Sinh Dễ Bị Suy Hô Hấp Khi Nhiễm RSV Và Cách Phòng Ngừa Hiệu Quả

Trẻ sơ sinh thường rất dễ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi virus hợp bào hô hấp (RSV), nguyên nhân chủ yếu gây ra các triệu chứng giống như cúm nhưng lại có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp. Điều này đặt ra câu hỏi: Vì sao những triệu chứng này lại có thể gây nguy hiểm hơn đối với trẻ sơ sinh và cách nào để bảo vệ trẻ khỏi mối đe dọa này?

Trẻ Nhỏ Thường Có Nguy Cơ Cao Hơn Hiểu Rõ Về Lồi Mắt Do Bệnh Basedow: Nguyên Nhân, Triệu Ch… Khám Phá Ẩm Thực Hà Giang: 5 Đặc Sản Không Thể Bỏ Lỡ Nhân… Cách Giảm Đường An Toàn Để Tăng Cường Sức Khỏe Người Cao…

Mới đây, tại một hội nghị chuyên môn, PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy – Trưởng khoa Nhi tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đã chia sẻ rằng tỷ lệ trẻ nhập viện do nhiễm RSV đang gia tăng, đặc biệt là ở nhóm trẻ dưới 3 tháng tuổi. Thông thường, chỉ sau 24 giờ từ khi xuất hiện triệu chứng nhẹ như ho, trẻ có thể nhanh chóng chuyển biến nặng, thậm chí cần phải thở máy.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, RSV là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra nhập viện cho trẻ nhỏ, với hàng triệu ca mỗi năm. Năm 2019, ước tính có khoảng 2,2 triệu ca nhập viện và 66.300 ca tử vong ở trẻ dưới 12 tháng tuổi trên toàn thế giới. Một thống kê tại Mỹ cho thấy gần 80% trẻ được điều trị hồi sức vì nhiễm RSV là trẻ sinh đủ tháng, có sức khỏe tốt trước đó.

Trẻ sơ sinh có đường thở rất nhỏ, và khi RSV gây viêm niêm mạc, việc tăng tiết đờm có thể làm hẹp thêm đường thở. Hơn nữa, trẻ dưới 3 tháng tuổi chưa thể ho hiệu quả để tống đờm ra ngoài, vì vậy nếu bị nghẹt mũi, việc bú và thở của trẻ sẽ gặp khó khăn, dẫn đến tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng hơn.

PGS Thúy nhấn mạnh rằng cha mẹ thường dễ nhầm lẫn giữa RSV với các bệnh cúm hoặc COVID-19 do triệu chứng khởi đầu không đặc trưng, từ đó dẫn đến tâm lý chủ quan và không chủ động phòng ngừa.

Nguy Cơ Đồng Nhiễm Vi Khuẩn

RSV không chỉ gây ra triệu chứng riêng lẻ mà còn tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn tấn công. Tại Việt Nam, một nghiên cứu cho thấy hơn 80% trẻ bị viêm phổi do RSV còn bị nhiễm đồng thời với vi khuẩn, chủ yếu là phế cầu. Khi virus và vi khuẩn cùng tấn công, trẻ không chỉ phải nằm viện lâu hơn mà còn phải chi trả nhiều hơn cho điều trị.

Hậu quả lâu dài của việc nhiễm RSV trong giai đoạn đầu đời có thể rất nghiêm trọng. Nghiên cứu cho thấy trẻ bị nhập viện do RSV trong độ tuổi từ 6 đến 23 tháng có nguy cơ mắc hen phế quản cao gấp 3,9 lần so với những trẻ không bị nhiễm bệnh.

Chi phí điều trị cho trẻ nhập viện do RSV có thể chiếm từ 32% đến 70% mức lương tối thiểu hàng tháng, khiến nhiều gia đình phải dùng đến tiền tiết kiệm hoặc vay mượn, đặc biệt là những gia đình có thu nhập thấp và trung bình.

Bên cạnh gánh nặng tài chính, một nghiên cứu thực hiện tại châu Âu cho thấy khoảng 91% cha mẹ cảm thấy lo lắng khi con mình nằm viện vì RSV, và 27% trong số họ cảm thấy lo âu kéo dài đến 6 tuần sau khi tình trạng bệnh đã ổn định.

Cách Phòng Ngừa Từ Thai Kỳ

Để bảo vệ trẻ, các chuyên gia khuyên rằng sự chủ động từ giai đoạn thai kỳ là rất quan trọng. Một số kháng thể từ mẹ có thể truyền cho con qua nhau thai, giúp tạo nên một hệ miễn dịch thụ động cho trẻ. WHO cũng khuyến nghị về các biện pháp phòng ngừa trong giai đoạn này.

Gia đình nên trò chuyện với bác sĩ về các phương pháp phòng bệnh cho trẻ ngay trong thai kỳ, từ đó giúp trẻ được bảo vệ hiệu quả ngay từ những ngày đầu sau sinh. Mọi hành động phòng ngừa nên được thực hiện để giảm thiểu nguy cơ bệnh nặng.

Ngày 1/7/2026, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 1965/QĐ-BYT, đưa bệnh do RSV vào danh mục bệnh truyền nhiễm nhóm B phải giám sát và báo cáo.

Các khuyến cáo từ Hội Y học dự phòng, Hội Phụ sản Việt Nam và Bộ Y tế có thể là nền tảng tốt để tư vấn, nâng cao nhận thức cho mẹ và trẻ. Tuy nhiên, không có biện pháp nào đảm bảo hoàn toàn cho trẻ không bị nhiễm RSV; mục đích chính là giảm thiểu nguy cơ diễn biến bệnh nặng.

Cha mẹ cũng cần chú ý đến các biện pháp phòng ngừa sau khi trẻ chào đời như rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho, giữ vệ sinh, và đặc biệt là cho trẻ bú sữa mẹ.

Đặc biệt, khi thấy trẻ có dấu hiệu khó thở, thở nhanh, khò khè tăng dần, tím tái, bỏ bú hoặc li bì, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.

Hội thảo truyền hình trực tuyến: ‘PHÒNG NGỪA VIRUS RSV TRONG MÙA BỆNH HÔ HẤP’

Virus RSV không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ em mà còn tác động đến người lớn và những người có bệnh lý nền.