Những Thực Phẩm Nên Tránh Để Bảo Vệ Sức Khỏe Gan

Khi bước vào siêu thị, đa phần chúng ta thường bị cuốn hút bởi những món ăn hấp dẫn hoặc ưu tiên cho sức khỏe tim mạch và tình trạng đường huyết. Tuy nhiên, bác sĩ Brian T. Lee, một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực bệnh gan tại trung tâm y tế Hoag (Mỹ), khuyến nghị rằng việc lựa chọn thực phẩm cũng cần đặc biệt quan tâm đến sức khỏe gan ngay từ đầu. Ông nhấn mạnh rằng duy trì sự hoạt động hiệu quả của gan đòi hỏi nhiều hơn là chỉ giảm thiểu lượng bia rượu.

Gan đóng vai trò thiết yếu trong quá trình chuyển hóa của cơ thể, giúp phân giải các chất dinh dưỡng mà chúng ta hấp thụ. Nó đóng vai trò lưu trữ và chuyển hóa năng lượng cho các hoạt động hàng ngày. Khi cơ thể nhận quá nhiều đường, rượu hoặc calo hơn mức cần thiết, phần năng lượng thừa sẽ được chuyển hóa thành mỡ và tích tụ nơi gan. Bởi vậy, hiểu rõ mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và sức khỏe gan là điều cần thiết.

Trong một bài viết trao đổi trên tạp chí Parade, Tiến sĩ Lee cảnh báo về việc tiêu thụ đồ uống có đường. Đây chính là nhóm thực phẩm mà ông luôn hạn chế khi mua sắm. Đồ uống có đường bao gồm nước ngọt, trà ngọt, nước chanh có đường và nhiều loại nước uống thể thao. Mặc dù có thể ngon, những loại đồ uống này lại tiềm tàng nhiều nguy cơ cho sức khỏe gan cũng như thể trạng chung.

“Đồ uống có đường rất dễ khiến người ta uống quá mức, mang lại lượng đường và calo lớn mà không làm người tiêu dùng có cảm giác no,” tiến sĩ chia sẻ. “Cơ thể không thể tự điều chỉnh bằng cách ăn ít thức ăn rắn hơn sau khi tiêu thụ loại đồ uống này.”

Ví dụ, một chai nước ngọt 590 ml có thể chứa khoảng 220 calo và 55 g đường, trong khi đó, các hướng dẫn dinh dưỡng chỉ cho phép mỗi bữa ăn không quá 10 g đường thêm vào. Đồ uống có đường ảnh hưởng nghiêm trọng đến cân nặng và sức khỏe gan, nếu tiêu thụ quá mức có thể dẫn đến tình trạng mỡ gan, tăng cân và các bệnh gan mãn tính.

Bên cạnh nước ngọt, đường cũng xuất hiện ẩn dụ trong nhiều loại thực phẩm khác như ngũ cốc ăn sáng, sốt và sữa chua có vị. “Một lon nước ngọt không gây ra bệnh gan, nhưng vấn đề phát sinh khi nó trở thành thức uống chính hàng ngày,” Tiến sĩ Lee nhấn mạnh.

Thay vì tích trữ đồ uống không có lợi cho sức khỏe, ông thường chọn nước lọc là nguồn cung cấp nước hàng đầu, vì nó hoàn toàn không chứa calo và đường. Nếu cần thêm hương vị, người tiêu dùng có thể cho thêm lát chanh, dâu tây hoặc lá bạc hà. Trà đá không đường cũng là một lựa chọn lý tưởng giúp giải khát mà không làm tăng lượng đường.

Đặc biệt, Tiến sĩ Lee cũng chỉ ra rằng việc uống cà phê đen có thể mang lại nhiều lợi ích cho gan. Việc tiêu thụ cà phê đen thường xuyên có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc bệnh xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ có hiệu lực khi cà phê không được pha thêm đường hay kem sữa.

Không chỉ đối với đồ uống có đường, bác sĩ Lee cũng khuyến cáo nên tránh xa thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa, tinh bột tinh chế và calo rỗng. Các loại thực phẩm chế biến sẵn, như khoai tây chiên, thịt chế biến và đồ ngọt cũng nên được hạn chế tối đa. Tương tự, các loại tinh bột như bánh mì trắng hay bánh ngọt rất dễ dàng khiến người tiêu dùng lạm dụng. Rượu cũng cần được quản lý cẩn thận do độc tố trong cồn có thể gây hại lớn cho gan.

Về chế độ ăn nói chung, Tiến sĩ Lee khuyến khích mô hình ăn uống Địa Trung Hải. “Chế độ này giúp cải thiện tình trạng mỡ gan, kháng insulin, cholesterol cao và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch,” ông cho biết.

Chế độ ăn Địa Trung Hải chủ yếu bao gồm rau quả, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, hạt dinh dưỡng, cá và dầu ô liu, đồng thời hạn chế rượu, đường thêm vào, tinh bột tinh chế và chất béo bão hòa.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là xây dựng một thói quen ăn uống chất lượng cao thay vì chỉ tranh luận về những khác biệt nhỏ giữa các chế độ ăn lành mạnh. “Điều cốt lõi là chế độ ăn là sự kết hợp của các thực phẩm chất lượng cao mà một người có thể duy trì lâu dài,” Tiến sĩ Lee kết luận. “Điều này còn quan trọng hơn cả việc tranh cãi về các mô hình ăn uống khác nhau.”