Rối Loạn Ám Ảnh Về Ngoại Hình: Một Vấn Đề Đang Tăng Trưởng Trong Giới Trẻ
admin
2026-08-20 · schedule 9 phút đọc
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi áp dụng.

Các bạn trẻ ngày càng chú trọng đến ngoại hình – Ảnh minh họa/ nguồn: Thùy Dương
Ngày nay, không ít người trẻ đang phải chịu đựng những lo âu không đáng có về diện mạo của mình. Chị N.K.A, một phụ nữ hơn 30 tuổi, không ngần ngại tìm đến bác sĩ với những yêu cầu chỉnh sửa khuôn mặt, thậm chí đi kèm nhiều bức ảnh chụp gương mặt mình từ nhiều góc khác nhau. Bệnh Viện Nhân Dân 115: Nỗ Lực Đưa Dịch Vụ Y Tế Đến Gần N… Ca Mổ Tim Nguy Kịch Cứu Sống Bé 28 Ngày Tuổi: Chuyện Thàn… Đề Xuất Nâng Mức Hưởng Bảo Hiểm Y Tế Cho Người Bệnh Nặng
Sự Khổ Sở Trong Việc Tìm Kiếm Sự Hoàn Hảo
Chị A. đã trải qua nhiều thủ thuật ở nhiều cơ sở thẩm mỹ, nhưng những mong muốn của chị vẫn chưa bao giờ thỏa mãn. Mỗi lần chỉnh sửa lại mang đến cho chị nỗi lo lắng mới, khiến chị không thể chấp nhận rằng sự không đối xứng là điều bình thường.
Khác với chị A., một người phụ nữ khác lo lắng về những lỗ chân lông hay vết sẹo li ti trên khuôn mặt. Cô cho rằng những điểm này khiến mọi người xung quanh đánh giá mình. Sự tự ti này đã khiến cô hạn chế giao tiếp, không muốn chụp ảnh và luôn kiểm tra da mặt thật kỹ lưỡng.
Dù đã có sự cải thiện đáng kể sau khi điều trị, cô vẫn không thể nhìn thấy những thay đổi tích cực mà chỉ tập trung vào những khuyết điểm còn lại. Chị vẫn yêu cầu thêm nhiều lần can thiệp hơn, với hy vọng rằng một ngày nào đó những khuyết điểm của mình sẽ biến mất hoàn toàn.
TS.BS Trần Nguyên Ánh Tú, Trưởng khoa Da Liễu – Miễn dịch dị ứng tại Bệnh viện Thống Nhất TPHCM, cho biết rằng những trường hợp này thường liên quan đến rối loạn mặc cảm ngoại hình (body dysmorphic disorder – BDD). Ông nhấn mạnh rằng không phải ai cũng bị BDD chỉ vì quan tâm đến ngoại hình. Vấn đề nằm ở mức độ lo lắng và ảnh hưởng của nó đến cuộc sống hàng ngày.
Nhiều người có thể chỉ có một khuyết điểm nhỏ, nhưng lại cảm thấy đau khổ và dành hàng giờ mỗi ngày để soi gương hoặc đi tìm giải pháp khắc phục. Họ thường không nhận thức rằng điều này có thể liên quan đến sức khỏe tâm thần.
Rối loạn này ngày càng phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ hiện nay. Những người gặp vấn đề này thường tìm đến bác sĩ da liễu, thẩm mỹ hoặc phẫu thuật thẩm mỹ với hy vọng cải thiện ngoại hình mà không biết điều gì đang thật sự xảy ra trong tâm trí họ.
Khó Khăn Trong Cuộc Sống Hàng Ngày
Bác sĩ Ánh Tú cho rằng những người mắc rối loạn mặc cảm ngoại hình sẽ dành nhiều thời gian lo lắng về một hoặc nhiều khuyết điểm mà thường thì người khác không nhận ra. Những nỗi lo này thường đi kèm với hành vi lặp đi lặp lại và gây ra tác động đáng kể đến cuộc sống cá nhân.
Khác với những người không hài lòng với ngoại hình trong mức bình thường, nỗi lo lắng của những người mắc rối loạn này có thể trở nên dai dẳng và khó kiểm soát. Họ có thể dành hàng giờ để chuẩn bị trước khi ra khỏi nhà, trang điểm hoặc chỉnh sửa hình ảnh, đến nỗi ảnh hưởng đến khả năng học tập và làm việc của họ.
Bệnh nhân có thể từ chối cơ hội nghề nghiệp chỉ vì họ tin rằng ngoại hình mình chưa đủ tốt. Trong các mối quan hệ xã hội, họ có thể tránh gặp gỡ bạn bè và không muốn tham gia các sự kiện chỉ vì lo ngại về diện mạo.
Nhiều người thường tìm kiếm sự đồng tình từ người khác, nhưng những lời an ủi thường chỉ mang lại cảm giác dễ chịu tạm thời và không giải quyết được vấn đề cốt lõi. Mối quan hệ xã hội sẽ trở nên căng thẳng khi người bệnh cảm thấy những người xung quanh không hiểu sâu sắc tình hình của mình.
Bác sĩ Ánh Tú nhấn mạnh rằng nỗi đau của những người mắc BDD là rất thật, ngay cả với những khuyết điểm mà họ coi là nhỏ bé. Khi nghi ngờ có trường hợp mắc rối loạn này, bác sĩ cần tiếp cận với sự tôn trọng và không phán xét.
Nếu cần thiết, bác sĩ có thể đề nghị bệnh nhân được đánh giá bởi các chuyên gia tâm lý. Việc này nên được coi là một phần trong kế hoạch điều trị tổng thể, thay vì một cách để bác bỏ cảm nhận của bệnh nhân.
Dấu Hiệu Nhận Biết Về Rối Loạn Ám Ảnh Ngoại Hình
– Thường xuyên soi gương hoặc hoàn toàn tránh nhìn vào gương. Liên tục kiểm tra từng vùng trên khuôn mặt.
– So sánh ngoại hình của bản thân với người khác rất nhiều lần.
– Sử dụng các phương pháp như tóc, khẩu trang, trang điểm để che giấu những điểm mà họ cho là khuyết điểm.
– Hỏi ý kiến từ người khác về ngoại hình của mình nhưng khó chấp nhận nếu nhận được phản hồi tích cực.
– Tìm kiếm những ý kiến trái chiều từ bác sĩ mà không thể hài lòng với kết quả khám.
– Dù đã tiến hành nhiều giải pháp điều trị nhưng vẫn không thấy hài lòng. Yêu cầu giúp đỡ cho những khác biệt rất nhỏ hoặc khao khát sự hoàn hảo.
– Cảm thấy rằng người khác thường xuyên nhìn và bàn luận về những khuyết điểm của bản thân.
Bác sĩ Ánh Tú lưu ý rằng những biểu hiện này không tự động xác nhận rối loạn mặc cảm ngoại hình. Chẩn đoán cần dựa trên sự đánh giá tổng thể về mức độ nghiêm trọng của cảm giác bận tâm và ảnh hưởng của nó đến chất lượng cuộc sống.
Dấu hiệu sớm trẻ có nguy cơ mắc rối loạn tự kỷ